Odprawa a okres wypowiedzenia umowy. Redukcja etatu
- Okres wypowiedzenia oraz wysokość odprawy pieniężnej zależą od stażu pracy u danego pracodawcy.
- W przypadku zwolnień grupowych pracodawca jest zobowiązany do wypłaty odprawy.
- W wybranych sytuacjach po rozwiązaniu umowy na zastępstwo obowiązuje okres wypowiedzenia.
Redukcja etatu a okres wypowiedzenia umowy
W przypadku redukcji etatu obowiązuje okres wypowiedzenia umowy o pracę. Pracodawca musi zadbać przede wszystkim o to, by zwolnienie pracownika z tego powodu nie nosiło znamion pozornej likwidacji stanowiska.
Jak uzasadnić redukcję etatu?
Redukcja etatu rozumiana jako likwidacja stanowiska pracy może być podyktowana potrzebą cięcia kosztów, restrukturyzacją firmy lub utratą rentowności.
Co ważne, w świetle prawa likwidacja stanowiska pracy jest wystarczającą przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę. Nie trzeba jej dodatkowo uzasadniać.
Z punktu widzenia pracodawcy najważniejsze jest, by w razie konfliktu sądowego z byłym pracownikiem redukcja etatu nie została uznana za pozorną likwidację stanowiska pracy.
Jeżeli to redukcja etatu była powodem zwolnienia pracownika, po rozwiązaniu umowy o pracę pracodawca nie może w krótkim czasie zatrudnić nowego pracownika na stanowisko o nieco innej nazwie, ale z tożsamym zakresem obowiązków.
Jaki okres wypowiedzenia obowiązuje przy redukcji etatów?
W ramach redukcji etatu pracownik jest zwalniany z zachowaniem okresu wypowiedzenia, bez względu na to, czy pracodawca zawarł z nim umowę o pracę na czas nieokreślony, czy na czas określony. Długość okresu wypowiedzenia zależy od okresu zatrudnienia pracownika w danej firmie:
- w przypadku okresu zatrudnienia krótszego niż 6 miesięcy okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie,
- pracownik zatrudniony krócej niż 3 lata, ale dłużej niż 6 miesięcy, ma prawo do miesięcznego okresu wypowiedzenia,
- staż pracy przekraczający 3 lata u danego pracodawcy uprawnia do trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia.
W przypadku umowy o pracę na okres próbny kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do zachowania okresu wypowiedzenia o długości:
- 3 dni roboczych, jeśli umowę zawarto na okres krótszy niż 2 tygodnie,
- 1 tygodnia, jeśli czas trwania umowy o pracę na okres próbny był dłuższy niż 2 tygodnie, ale nie przekroczył 3 miesięcy,
- 2 tygodni, jeśli umowę zawarto na okres 3 miesięcy.
Po jakim czasie można zatrudnić pracownika po redukcji etatu?
Zgodnie z treścią ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w przypadku zwolnień grupowych w razie ponownego zatrudniania pracowników z tej samej grupy zawodowej pracodawca w pierwszej kolejności powinien zawrzeć nową umowę z uprzednio zwolnionym pracownikiem, o ile ten zgłosi zamiar powrotu do pracy w ciągu roku od rozwiązania umowy.
Przepisy nie podają natomiast konkretnego terminu, w którym dopuszczalne byłoby utworzenie tego samego stanowiska pracy, które wcześniej zostało zlikwidowane. Takie postępowanie powinno mieć rzetelne uzasadnienie, na przykład w postaci udokumentowanej poprawy sytuacji finansowej firmy. W razie postępowania sądowego pracodawca będzie musiał udowodnić, że nie doszło do pozornej likwidacji stanowiska pracy.
Kiedy pracodawca musi zapłacić odprawę?
Zgodnie z prawem odprawa pieniężna przysługuje pracownikowi zwalnianemu w ramach zwolnień grupowych. Według przepisów do zwolnień grupowych dochodzi w sytuacji, gdy:
- wypowiedzenie umowy o pracę otrzymuje przynajmniej 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 osób,
- u danego pracodawcy zatrudnionych jest od 100 do 300 osób, a wypowiedzenie umowy o pracę otrzymuje 10% pracowników,
- w danym przedsiębiorstwie pracuje ponad 300 osób i przynajmniej 30 z nich traci pracę.
W przypadku, gdy zwolnienie pracownika ma charakter indywidualny, odprawa pieniężna przysługuje, jeżeli:
- pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników,
- zwolnienie nastąpiło z przyczyn niedotyczących pracowników.
Czy przy redukcji etatów należy się odprawa?
Redukcja etatu, zgodnie z interpretacją przepisów ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, wpisuje się w definicję przyczyn niedotyczących pracowników. Oznacza to, że pracownikowi zwalnianemu z powodu redukcji etatu należy się odprawa pieniężna, pod warunkiem, że jego pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób.
Czy przy wypowiedzeniu umowy o pracę należy się odprawa?
W przypadku wypowiedzenia umowy o pracę odprawa pieniężna należy się w sytuacji, gdy:
- do zwolnienia pracownika doszło w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę,
- zwolnienie nastąpiło z przyczyn niedotyczących pracownika,
- pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób.
Odprawa pieniężna nie przysługuje natomiast pracownikom, którzy sami wychodzą z inicjatywą rozwiązania umowy o pracę. Pracodawca nie ma obowiązku wypłacania odprawy również w przypadku, gdy przyczyna zwolnienia leży jedynie po stronie pracownika albo po obu stronach.
Ile wynosi odprawa po wypowiedzeniu?
Wysokość odprawy pieniężnej, tak samo, jak okres wypowiedzenia, jest uzależniona od stażu pracy u danego pracodawcy. Pracownik ma prawo do:
- trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeśli pracował w danym przedsiębiorstwie więcej niż 8 lat,
- dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeśli był zatrudniony w danej firmie od 2 do 8 lat,
- jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeśli pracował u danego pracodawcy krócej niż 2 lata.
Odprawa pieniężna nie może przewyższać 15-krotności wynagrodzenia minimalnego, które obowiązuje w dniu rozwiązania umowy o pracę.
Czy odprawa jest tym samym co wypowiedzenie?
Odprawa oraz wypowiedzenie nie są tożsame.
Odprawa jest świadczeniem pieniężnym, które przysługuje zwalnianemu pracownikowi w opisanych wcześniej sytuacjach. Wypowiedzenie umowy o pracę jest natomiast formalnym sposobem na rozwiązanie stosunku pracy.
Fakt, że rozwiązanie umowy o pracę następuje z zachowaniem okresu wypowiedzenia, nie oznacza jednocześnie, że danemu pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna.
Sprawdź zasady liczenia okresu wypowiedzenia i obowiązki stron w tym czasie.
Jakie są zasady umowy o pracę na zastępstwo?
Umowę o pracę na zastępstwo zawiera się w celu zastąpienia pracownika, który przebywa na usprawiedliwionym zwolnieniu od pracy. W treści takiej umowy należy wskazać zastępowanego pracownika. Osoba, która ma go zastąpić, powinna być zatrudniona na tym samym stanowisku oraz wykonywać te same obowiązki.
Pracodawca może zawrzeć umowę o pracę na zastępstwo na okres krótszy niż przewidywana nieobecność pracownika zastępowanego. W razie potrzeby przedsiębiorca może podpisać kolejną umowę o pracę na zastępstwo z tą samą osobą. Przepisy kodeksu pracy nie wyznaczają limitu umów o pracę na zastępstwo, tak jak ma to miejsce w przypadku umów o pracę na czas określony.
Jeden z Twoich pracowników wkrótce rozpocznie okres usprawiedliwionego zwolnienia od pracy i szukasz kompetentnej osoby na zastępstwo? Opublikuj ofertę na Pracuj.pl i przeprowadź sprawną rekrutację!
Czy przy umowie o pracę na zastępstwo obowiązuje okres wypowiedzenia?
Przepisy dopuszczają możliwość rozwiązania umowy na zastępstwo, zanim zastępowany pracownik wróci do pracy. Taką umowę przed upływem terminu można rozwiązać:
- na mocy porozumienia stron,
- bez wypowiedzenia (z winy pracownika),
- w drodze wypowiedzenia, z zachowaniem okresu wypowiedzenia.
Okres wypowiedzenia w przypadku umów o pracę na zastępstwo jest taki sam, jak w przypadku umów o pracę zawartych na czas określony oraz na czas nieokreślony. W zależności od stażu pracy wynosi on od 2 tygodni do 3 miesięcy.
Jakie są minusy umowy na zastępstwo?
Co do zasady, umowa o pracę na zastępstwo ulega rozwiązaniu z chwilą powrotu zastępowanego pracownika do pracy. Problematyczne może okazać się precyzyjne określenie czasu jej trwania. Okoliczności zwolnienia pracownika zastępowanego mogą uniemożliwiać wskazanie dokładnej daty jego powrotu do wykonywania pracy. Ten problem ma jednak proste rozwiązanie.
Przepisy pozwalają na zamieszczenie w umowie zapisu, że zostaje ona zawarta na okres nieobecności pracownika zastępowanego, bez potrzeby wskazywania daty końcowej.
Jako że umowa na zastępstwo w świetle prawa stanowi umowę o pracę, reguluje ją kodeks pracy. Oznacza to, że pracodawca ma obowiązek skierowania pracownika zastępującego na badania wstępne oraz przeszkolenia go w zakresie przepisów i zasad BHP, co może generować dodatkowe koszty.
Odprawa a okres wypowiedzenia umowy – podsumowanie
Pracowników zwalnianych w wyniku redukcji etatu obowiązuje okres wypowiedzenia, którego długość zależy od stażu pracy. Osoby zwalniane w ramach zwolnień grupowych mają prawo do odprawy pieniężnej. Przysługuje ona również w przypadku zwolnienia indywidualnego, które następuje z przyczyn niedotyczących pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób. Wysokość odprawy pieniężnej jest uzależniona od okresu zatrudnienia. W przypadku umowy o pracę na zastępstwo okres wypowiedzenia obowiązuje jedynie w przypadku, gdy zostaje ona rozwiązana przed powrotem zastępowanego pracownika do pracy.



