Umowa na zastępstwo: najważniejsze informacje
- Umowa na zastępstwo to rodzaj umowy o pracę, która jest zawierana na czas określony – na okres nieobecności w pracy zastępowanego pracownika.
- W trakcie zastępowania stałego pracownika nowa osoba może liczyć na takie same prawa i przywileje jak przy standardowej umowie o pracę na czas określony.
- Umowa o pracę w celu zastępstwa pracownika może zostać rozwiązana przed czasem, np. za porozumieniem stron i z zachowaniem okresu wypowiedzenia.
Czym jest umowa na zastępstwo?
Umowa na zastępstwo stanowi specyficzną formę umowy o pracę na czas określony. Jest zawierana wtedy, gdy nieobecność stałego pracownika ma charakter tymczasowy, a jej długość jest możliwa do przewidzenia. Konieczność skorzystania z tego rozwiązania pojawia się najczęściej wtedy, gdy w grę wchodzi:

W kontekście takiej umowy należy pamiętać przede wszystkim o tym, że zastępstwo wygasa w określonym terminie, gdy zastępowany pracownik wraca na swoje dawne stanowisko pracy. Termin ten może zostać precyzyjnie wskazany w umowie, jeśli istnieje pewność, że stary pracownik wróci do pracy konkretnego dnia. Warto jednak pamiętać, że okres ten może ulec wydłużeniu, a wraz z nim okres obowiązywania umowy na zastępstwo.
Umowa na zastępstwo a standardowa umowa o pracę
W teorii umowa na zastępstwo to nic innego jak umowa o pracę na czas określony. W praktyce między tymi dwoma dokumentami istnieją znaczące różnice. Podsumowujemy je poniżej.
Wynagrodzenie w umowie o pracę na zastępstwo
Zawarcie umowy o pracę na zastępstwo nie oznacza, że zastępujący pracownik otrzyma wynagrodzenie w takiej samej wysokości co pracownik zastępowany. Jego wysokość może być zarówno wyższa, jak i niższa – wszystko zależy od kompetencji nowego pracownika i propozycji złożonej przez pracodawcę.
Czas trwania umowy na zastępstwo
Umowa na zastępstwo jest zawierana na czas, w którym zastępowany pracownik nie jest w stanie realizować swoich codziennych obowiązków. O ile termin rozpoczęcia pracy musi zostać precyzyjnie wskazany w umowie, o tyle precyzja ta nie obowiązuje w odniesieniu do zakończenia stosunku pracy.
Zgodne z prawem jest zastosowanie tutaj opisowej formy i określenie tego terminu z dniem powrotu zastępowanego pracownika do pracy. Z punktu widzenia pracownika może to oznaczać poczucie niestabilności zatrudnienia. Dla pracodawcy wiąże się jednak z korzyścią – nie trzeba podpisywać kolejnej umowy na zastępstwo, jeśli nieobecność pracownika ulegnie wydłużeniu.
W przypadku umowy o pracę na zastępstwo nie obowiązują ograniczenia związane z liczbą umów na czas określony czy okresem ich trwania. Jeśli chodzi o standardową umowę o pracę, limity te wynoszą 33 miesiące i 3 umowy terminowe. Po tym czasie należy podpisać z pracownikiem umowę o pracę na czas nieokreślony.
Urlop na umowie o pracę na zastępstwo
Podobnie jak w przypadku umowy o pracę, pracownik zatrudniony na zastępstwo może liczyć na coroczny urlop wypoczynkowy. Wątpliwości może budzić jego wymiar. Zatrudniając kogoś w celu zastępstwa nieobecnego pracownika, nie zawsze można przewidzieć, jak długo będzie trwać stosunek pracy.
Jeśli dla pracownika na zastępstwo jest to pierwszy miesiąc pracy, problem nie występuje. W takim przypadku znajduje zastosowanie tzw. urlop cząstkowy, czyli naliczanie 1,66 (opcjonalnie 2) dni urlopu za każdy przepracowany miesiąc.
W odniesieniu do osób, którym należy się urlop wypoczynkowy z góry, jego wymiar może wynieść:
- dla osób pracujących krócej niż 10 lat: 20 dni urlopu,
- dla osób pracujących ponad 10 lat: 26 dni urlopu.
Rozwiązanie umowy na zastępstwo
Umowa na zastępstwo wygasa w dniu, w którym zastępowany pracownik wraca na swoje stanowisko. Jeśli termin ten nie jest dokładnie określony z góry, może dojść do sytuacji, w której konieczne będzie przedwczesne rozwiązanie umowy.
W przypadku umowy na zastępstwo obowiązują w tym zakresie takie same warunki jak przy klasycznej umowie o pracę. Oznacza to, że stosunek pracy może zostać zerwany na mocy porozumienia stron, bez wypowiedzenia z winy jednej ze stron albo za wypowiedzeniem. Okres wypowiedzenia umowy wynosi natomiast:
- dla osób zatrudnionych krócej niż 6 miesięcy: 2 tygodnie,
- dla osób zatrudnionych od 6 miesięcy do 3 lat: 1 miesiąc,
- dla osób zatrudnionych ponad 3 lata: 3 miesiące.
Elementy umowy na zastępstwo
Jeśli umowa o pracę na zastępstwo ma nabrać mocy prawnej i zacząć obowiązywać, musi zostać skonstruowana w odpowiedni sposób. Odnosi się to przede wszystkim do jej budowy, w której nie może zabraknąć następujących elementów.
Strony umowy
Aby umowa o pracę doszła do skutku, musi dotyczyć pracodawcy i pracownika zatrudnianego w ramach umowy o pracę na zastępstwo. Powinny pojawić się w niej zatem dane osobowe wszystkich stron, a dokładnie:
- dane firmowe (pełna nazwa, NIP i siedziba),
- dane osoby reprezentującej firmę przy zawieraniu umowy,
- dane pracownika (imię nazwisko, seria i numer dowodu osobistego, PESEL, adres zamieszkania, dane kontaktowe).
Cel zawarcia umowy
Głównym celem zawarcia takiej umowy jest przejęcie obowiązków pracownika, który jest nieobecny w pracy przez dłuższy czas. Pracodawca może przydzielić zastępcy dokładnie taki sam zakres obowiązków albo go zmodyfikować, w odpowiedzi na jego kompetencje i możliwości.
Termin rozpoczęcia i zakończenia umowy
Rozpoczęcie umowy o pracę na zastępstwo musi być konkretną datą. Jej zakończenie można sformułować w sposób opisowy jako „dzień, w którym stały pracownik wróci na zajmowane wcześniej stanowisko”.
Jeśli data ta jest znana i na pewno nie zostanie zmieniona, można ją oczywiście umieścić w umowie, aby zapewnić zastępującemu pracownikowi poczucie stabilności.
Jeśli potrzebujesz interpretacji i konsekwencji prawnych, zobacz umowa o prace na zastępstwo co należy o niej wiedzieć w Kadromierzu.
Warunki pracy i płacy
Umowa o pracę na zastępstwo powinna precyzować, jakie wynagrodzenie należy się nowemu pracownikowi. Należy w niej też wyjaśnić, na jakich warunkach i w jakich trybie będzie wykonywana praca (np. stacjonarnie, hybrydowo lub zdalnie).
Znajdź idealnego kandydata na zastępstwo z Pracuj.pl
Chcąc zatrudnić kogoś na miejsce nieobecnego pracownika i na określony czas, warto skupić się na przygotowaniu odpowiedniego ogłoszenia. Należy wskazać w nim jednoznacznie, że zatrudnienie nastąpi na mocy umowy o pracę na zastępstwo u danego pracodawcy.
Choć nie każdy pracownik będzie zainteresowany takimi warunkami, z pewnością uda się znaleźć takich, którym to odpowiada. Decydując się na konkrety w samym ogłoszeniu, można zaoszczędzić na czasie i zyskać lojalnego pracownika, który będzie bez zarzutu wykonywać powierzone obowiązki w ramach takiej umowy o pracę. Ogłoszenie o pracę na podstawie umowy na zastępstwo można opublikować w serwisie Pracuj.pl .
Umowa na zastępstwo – podsumowanie
Umowa o pracę na zastępstwo działa podczas usprawiedliwionej nieobecności stałego pracownika. W ramach takiej umowy pracownik może liczyć na takie same warunki jak na standardowej umowie o pracę, ale z jednym wyjątkiem. Termin zakończenia współpracy nie musi być konkretną datą. Umowę o pracę na zastępstwo można rozwiązać przedwcześnie, np. za porozumieniem stron i pod warunkiem zachowania okresu wypowiedzenia.



