Jak przeprowadzić likwidację stanowiska pracy?

Zdarza się, że pracodawca musi rozwiązać umowę o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku likwidacji stanowiska pracy. Jakie obowiązki wobec pracownika ma wtedy pracodawca? Dowiedz się, ile wynosi okres wypowiedzenia i czy zwolnionym należy się odprawa.

Spis treści:  

  1. Wypowiedzenie w związku z likwidacją stanowiska pracy
  2. Likwidacja stanowiska pracy a okres wypowiedzenia
  3. Odprawa z tytułu likwidacji stanowiska pracy
  4. Likwidacja stanowiska pracy a podstawa prawna
  5. Likwidacja stanowiska pracy a zwolnienia grupowe
  6. Likwidacja stanowiska pracy a pracownicy chronieni
  7. Likwidacja firmy - co wtedy?
  8. Podsumowanie
Streszczenie:
Wypowiedzenie umowy o pracę z powodu likwidacji stanowiska pracy jest uzasadnione, gdy pracodawca zaprzestaje określonej działalności lub upraszcza strukturę organizacyjną firmy. Odprawa z tytułu likwidacji stanowiska pracy uzależniona jest od stażu pracy zwalnianego pracownika i może wynosić od równowartości miesięcznej wypłaty do sumy trzech pensji. Pracowników objętych zwolnieniami należy zawiadomić minimum 30 dni wcześniej, a decyzję taką skonsultować uprzednio ze związkiem zawodowym. Dotyczy to tylko pracowników zatrudnionych na umowę o pracę.

Wypowiedzenie w związku z likwidacją stanowiska pracy

Likwidacja stanowiska pracy jest traktowana jako pozakodeksowa szczególna podstawa wypowiedzenia umowy o pracę. Jej przyczyną nie jest niekompetencja pracownika, a  reorganizacja firmy w związku z zaprzestaniem określonej działalności albo uproszczeniami w strukturze.

Pracodawca nie ma obowiązku uzasadniać likwidacji stanowiska pracy, ale musi ona rzeczywiście mieć miejsce. Do wręczenia pracownikowi wypowiedzenia nie upoważnia pracodawcy pozorna likwidacja stanowiska pracy, polegająca np. na nadaniu pełnionej przez pracownika funkcji nowej nazwy bez istotnych zmian w zakresie obowiązków.

Likwidacja stanowiska pracy a okres wypowiedzenia

Wypowiedzenie pracownikowi stosunku pracy w ramach zwolnienia grupowego może nastąpić nie wcześniej niż po zawiadomieniu powiatowego urzędu pracy albo po zawarciu porozumienia. Jeśli rozwiązanie z pracownikiem stosunku pracy odbywa się za porozumieniem stron, wypowiedzenie obejmuje okres minimum 30 dni.

Odprawa z tytułu likwidacji stanowiska pracy

Wysokość odprawy z tytułu likwidacji stanowiska pracy zależy od tego, jak długo zwalniany pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy:

  • w przypadku zatrudnienia trwającego nie więcej niż dwa lata – pracownik otrzymuje równowartość jednomiesięcznego wynagrodzenia,
  • od dwóch do ośmiu lat - daje prawo do odprawy w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia,
  • powyżej ośmiu lat w firmie – wypłacić należy kwotę w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę.
Odprawę pieniężną ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.

Likwidacja stanowiska pracy a podstawa prawna

W przypadku umowy bezterminowej pracodawca zobowiązany jest zawiadomić na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową o zamiarze wręczenia wypowiedzenia. W takim dokumencie powinien on podać:

  • przyczynę
  • planowaną datę rozwiązania umowy,
  • proponowane kryteria doboru pracowników w razie grupowego zwolnienia,
  • kolejność dokonywania zwolnień.

Związek ma wtedy 5 dni na zgłoszenie zastrzeżeń.  

Konsultacja ta ma na celu rozpatrzenie możliwości:

  • uniknięcia lub zmniejszenia rozmiaru grupowego zwolnienia,
  • przekwalifikowania zawodowego.

Jeśli na likwidowanym stanowisku zatrudnione były osoby na umowie terminowej, pracodawca może pominąć ten krok. 

W razie likwidacji nie tylko stanowiska, ale całego zakładu pracy, pracodawca może skrócić okres trzymiesięcznego wypowiedzenia do 1 miesiąca. Przy takiej decyzji należy wypłacić pracownikowi odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia. Co więcej, okres, za który przysługuje odszkodowanie, wlicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia.

Likwidacja stanowiska pracy a zwolnienia grupowe

Likwidacja stanowiska pracy często pociąga za sobą zwolnienia grupowe. O tego typu sytuacji mówimy, kiedy pracodawca rozwiązuje umowy z:

  • co najmniej 20 pracownikami z przyczyn niedotyczących tych pracowników na mocy porozumienia stron,
  • przynajmniej 10 pracownikami w okresie nieprzekraczającym 30 dni - gdy firma jest mniejsza niż 100 pracowników,
  • 10% pracowników w przypadku zatrudniania pomiędzy 100 a 300 pracowników,
  • 30 pracowników, gdy w firmie znajduje zatrudnienie 300 lub więcej pracowników.

Ustawa o zwolnieniach grupowych przewiduje uproszczony tryb zwolnienia, umożliwiający pominięcie konsultacji z organizacjami związkowymi. Warunkiem jego przeprowadzenia jest rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron. Dodatkowo, zwolnienia te powinny obejmować mniejszą liczbę pracowników niż wymienione powyżej limity.

W opisywanym przypadku pracodawca może rozwiązać stosunek pracy także z pracownikami chronionymi pod warunkiem niezgłoszenia sprzeciwu przez związek zawodowy w terminie 14 dni od otrzymania zawiadomienia.

Jeśli jednak konsultacja jest konieczna, w ciągu maksymalnie 20 dni pracodawca i zakładowe organizacje związkowe powinny zawrzeć porozumienie. Gdy nie jest to możliwe, pracodawca ustala zasady grupowego zwolnienia w regulaminie. Jednocześnie brak zawarcia porozumienia wymusza na pracodawcy konsultację wypowiedzenia każdej z osób objętej zwolnieniem. Po wypełnieniu tego obowiązku pracodawca zobowiązany jest zawiadomić powiatowy urząd pracy.

Jeżeli likwidacja stanowiska pracy nie wiąże się ze zwolnieniami a obniżeniem wynagrodzenia, pracownicy powinni otrzymywać przez okres do 6 miesięcy dodatek wyrównawczy. Prawo do takiego dodatku nie przysługuje pracownikom przebywającym na urlopie.

Likwidacja stanowiska pracy a pracownicy chronieni

W przypadku zwolnienia grupowego pracodawca może zakończyć stosunek pracy nawet z osobami, które przebywają na urlopie lub zwolnieniu lekarskim.

Pracownikom chronionym pracodawca może jedynie wypowiedzieć dotychczasowe warunki pracy i płacy. Innymi słowy, pracownicy z listy określonej w Kodeksie pracy nie mogą być zwolnieni w związku ze zwolnieniem grupowym, ale można np. zmniejszyć im wymiar etatu czy renegocjować wysokość wypłaty. Do chronionych w ten sposób pracowników zaliczają się:

  • pracownicy, którym brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego,
  • pracownice w ciąży,
  • pracownicy w okresie urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego lub ojcowskiego, a także urlopu na warunkach macierzyńskiego,
  • pracownicy powołani do odbycia służby wojskowej, służby zastępczej albo przeszkolenia wojskowego.

Jeżeli likwidacja stanowiska pracy powoduje u nich obniżenie wynagrodzenia, pracodawca zobowiązany jest wypłacać dodatek wyrównawczy do końca okresu, w którym korzystają oni ze szczególnej ochrony.

Likwidacja firmy - co wtedy?

Podczas gdy w razie likwidacji stanowiska pracy należy zastosować odrębne przepisy wobec szczególnie chronionych przez Kodeks pracy pracowników, w razie upadłości nie ma takiego obowiązku. Oznacza to, że pod warunkiem likwidacji firmy możliwe jest wypowiedzenie umowy o pracę kobietom w ciąży, pracownikom znajdującym się w ochronie przedemerytalnej, osobom nieobecnym w pracy, a także pracownikom młodocianym. Nie trzeba takiej decyzji konsultować z zakładową organizacją związkową.

Podsumowanie

Pracodawca może wypowiedzieć pracownikowi bezterminową umowę o pracę w związku z likwidacją stanowiska pracy. Warunkiem jest przeprowadzenie rzeczywistych zmian organizacyjnych, polegających na zmniejszeniu zatrudnienia. Pracowników objętych zwolnieniami z tej przyczyny obowiązuje przynajmniej miesięczny okres wypowiedzenia. Decyzję taką trzeba uprzednio skonsultować ze związkiem zawodowym, a w razie zwolnień grupowych również powiadomić urząd pracy. Taka procedura stosowana jest wyłącznie wobec pracowników posiadających umowę o pracę. Szczególną ochroną objęci są pracownicy z listy wymienionej w Kodeksie pracy, jak osoby w ciąży, na zwolnieniu rodzicielskim czy w okresie przedemerytalnym. Wysokość odprawy z tytułu likwidacji stanowiska pracy zależy od tego, jak długo zwalniany pracownik był na nim zatrudniony. Może ona wynosić równowartość miesięcznej pensji albo dochodzić do sumy trzech wypłat, jeśli pracownik znajdował się w firmie ponad osiem lat.

 

PARTNER ARTYKUŁU

Artykuł został przygotowany we współpracy z radcą prawnym Elżbietą Smirnow z Kancelarii Prawa Pracy Wojewódka i Wspólnicy.

Wojewódka i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Treść artykułu została zamieszczona jedynie w celach informacyjnych i nie stanowi ani nie może zastąpić profesjonalnej porady prawnej. Wszystkie artykuły są aktualne jedynie w dniu ich opracowania. Należy zauważyć, że tego typu informacje szybko mogą stać się nieaktualne. Nie należy podejmować jakichkolwiek działań na podstawie informacji umieszczonych na niniejszej stronie bez uprzedniego zasięgnięcia porady prawnej.

AUTOR ARTYKUŁU
Zespół Pracuj.pl dla Firm
OPUBLIKOWANO
17 listopada 2022
KATEGORIE
Zatrudnienie
PODKATEGORIE
Prawo pracy
UDOSTĘPNIJ
Szukasz pracownika?
Sprawdź ofertę dla firm na Pracuj.pl!
Sprawdź

 

Więcej z tej kategorii

Masz pytania?

Jesteśmy do Twojej dyspozycji na każdym etapie publikacji. Pracujemy od poniedziałku do piątku w godzinach: 9:00-17:00.