Zadaniowy system czasu pracy – na czym polega? Kiedy można i warto go wprowadzić?

W dobie coraz powszechniejszej pracy zdalnej i hybrydowej, firmy chętniej decydują się na większą elastyczność w zatrudnianiu pracowników. Zadaniowy system czasu pracy jest jedną z alternatyw dla tradycyjnego, 8-godzinnego wykonywania swoich zadań w biurze, magazynie itp. Sprawdź, na czym dokładnie polega praca zadaniowa i jakie zasady wprowadza Kodeks pracy.
  • W zadaniowym systemie czasu pracy pracownik rozliczany jest z zadań, które wykonał, a nie z czasu, jaki na nie poświęcił.
  • Choć rozwiązanie to daje dużą swobodę, nie może być pretekstem do nadużyć – także ze strony pracodawcy.
  • W niektórych przypadkach praca zadaniowa jest niemożliwa. Firma nie może też uzależniać wymiaru czasu pracy np. od rezultatu ekonomicznego.

System zadaniowy – odpowiedź na potrzeby pracownika

Rozwiązania takie jak praca zdalna czy właśnie zadaniowy czas pracy funkcjonują już od wielu lat. Jednak dopiero okres pandemii pokazał, że można z nich korzystać powszechnie, w wielu różnych branżach. W rzeczywistości praca wymagająca dużego skupienia, np. programisty, projektanta, architekta czy dziennikarza, okazuje się trudniejsza do realizacji w ściśle określonych godzinach, w często dość głośnym biurze, niż w zaciszu własnego domu i w godzinach, w których danej osobie pracuje się najlepiej.

Zadaniowy czas pracy stanowi odpowiedź na tę potrzebę. W tym modelu nie ma stałych godzin pracy i konieczności przebywania w jednym miejscu. Pracodawca definiuje zadania do wykonania, natomiast pracownik może swobodnie dysponować czasem i decydować, gdzie i w jakich godzinach będzie je realizował. Praca zadaniowa nie tylko zwiększa efektywność pracownika, ale też pomaga mu w osiągnięciu tzw. work-life balance, czyli równowagi pomiędzy życiem zawodowym a osobistym. Rozwiązanie to szczególnie cenią rodzice, którzy godzą pracę z opieką nad dziećmi.

Żeby uporządkować definicje i rozliczenia, zerknij do Kadromierza: zadaniowy czas pracy a ewidencja czasu pracy.

Zadaniowy system czasu pracy – Kodeks pracy i pozostałe przepisy

Kodeks pracy wyróżnia kilka systemów czasu pracy. Nie należy ich mylić z modelami pracy, które dzielą sposób wykonywania obowiązków służbowych na stacjonarny, zdalny i hybrydowy. Systemy czasu pracy różnią się między sobą sposobem rozkładu godzin, w których dana osoba wykonuje swoje działania.

Najpopularniejsze systemy czasu pracy to:
  • podstawowy – praca 5 dni w tygodniu, po 8 godzin dziennie;
  • równoważny – praca może zostać przedłużona do 12 godzin, należy ją zrównoważyć krótszą pracą w innym dniu;
  • weekendowy – praca świadczona tylko w piątki, soboty, niedziele i święta (na wniosek pracownika);
  • zadaniowy – praca, w której firma ustala z pracownikiem czas niezbędny do wykonania konkretnego zadania.

Pełne zestawienie rodzajów – także przerywanego, skróconego tygodnia pracy i ruchu ciągłego – znajdziesz w ogólnym poradniku: systemy czasu pracy – co warto wiedzieć.

W systemie zadaniowego czasu pracy właściciel firmy w porozumieniu z pracownikiem ustala, w jakim czasie powinno zostać wykonane jakieś zadanie. Na przykład copywriter lub dziennikarz musi w ciągu tygodnia przygotować określoną treść – napisać wyznaczoną liczbę artykułów lub jeden, wymagający reportaż, bez wskazania jego konkretnej objętości. Zadanie to powinno być tak ustalone, aby na jego wykonanie pracownik nie musiał poświęcić więcej czasu niż standardowe 40 godzin tygodniowego czasu pracy.

Pracownik w zadaniowym trybie pracy podpisuje listę obecności. Nie ma w niej wskazanych godzin, a jedynie fakt świadczenia pracy w danym dniu. Pracodawca nie ma obowiązku ewidencjonowania czasu pracy. Zatrudniona osoba zachowuje przy tym prawo do urlopów, zwolnień lekarskich itp.

Zadaniowy system czasu pracy – zapis w umowie o pracę

Tryb pracy zadaniowej można ustalić już na początku współpracy lub w tracie trwania umowy o pracę. W drugim przypadku optymalnym rozwiązaniem jest wprowadzenie nowego systemu w drodze porozumienia zmieniającego umowę o pracę. Wprawdzie Kodeks pracy nie nakłada na firmy takiego obowiązku, jednak zawarcie stosownej adnotacji jest w tym wypadku wskazane.

Firmy, w których obowiązuje regulamin pracy bądź układ zbiorowy pracy, powinny w tych dokumentach wprowadzić odpowiednie zmiany systemu czasu pracy. Informację taką można też przekazać drogą obwieszczenia, umieszczonego w zwyczajowym miejscu.

Szukasz pracownika zadaniowego? Dodaj ogłoszenie na Pracuj.pl dla Firm i wybieraj spośród setek zgłoszeń!

Zadaniowy czas pracy a nadgodziny

System zadaniowego czasu pracy ma wiele zalet, jednak nie może być pretekstem do nadużyć. Właśnie dlatego pracodawca w porozumieniu z pracownikiem powinien ustalić, czy dany projekt da się zrealizować w określonym czasie, mieszczącym się w wymiarze czasu pracy określonym przez Kodeks pracy.

Jeśli okaże się, że na określone zadanie potrzeba więcej czasu, strony powinny ustalić, ile konkretnie godzin więcej pracownik musi poświęcić na jego realizację. Oczywiście wyrównanie może mieć formę oddania czasu wolnego w innym dniu. Jeśli nie ma takiej możliwości, pracodawca powinien wypłacić zatrudnionej osobie wynagrodzenie za nadgodziny.

Wynagrodzenie za nadgodziny powinno być odpowiednio powiększone o dodatek 50% ze względu na przekroczenie normy dobowej i 100% przy przekroczeniu normy tygodniowej.

Ważne! Zadaniowy system czasu pracy nie daje firmie prawa do eksploatacji pracownika ponad ustalone normy. W sądzie może to zostać potraktowane jako próba obejścia przepisów o wymiarze czasu pracy. Kodeks pracy ściśle reguluje kwestię wynagrodzenia za godziny nadliczbowe takiego pracownika.

Jakiej pracy nie może obejmować umowa zadaniowa?

Wprowadzenie zadaniowego czasu pracy musi być uzasadnione rodzajem pracy, jej organizacją oraz miejscem wykonywania. Zasadniczo więc trudno sobie wyobrazić sytuację, by zapis o zadaniowym czasie pracy w umowie znalazł się np. w przypadku kasjera w markecie, kierowcy autobusu czy nauczyciela.

Należy jednak podkreślić, że nawet w zawodach sprzyjających pracy zadaniowej pewne ustalenia są niedopuszczalne. Na przykład wyrok Sądu Najwyższego I PK 117/06 wskazuje, że w ramach zadaniowego systemu czasu pracy niedopuszczalne jest ustalenie określonego rezultatu ekonomicznego jako podstawy wymiaru czasu pracy. Na przykład w pracy przedstawiciela handlowego zadaniem może być np. nawiązanie kontaktu i przedstawienie oferty 20 obecnym lub potencjalnym klientom w tygodniu. Natomiast nie może nim być osiągnięcie celu w postaci konkretnego obrotu firmy. Od ilości sprzedanych towarów czy usług można uzależniać premie, prowizje i bonusy. Nie można natomiast wskazywać takiego rezultatu jako podstawy wymiaru czasu pracy.

Wady i zalety zadaniowego system czasu pracy

W systemie zadaniowego czasu pracy zatrudniona osoba wykonuje swoje zadania w samodzielnie ustalonych godzinach, często poza siedzibą firmy i poza nadzorem przełożonego. Maksymalna samodzielność to niewątpliwa zaleta pracy zadaniowej, jednak dla firmy to pozytywna cecha wyłącznie wtedy, gdy ma ona pełne zaufanie do pracownika.

Zatrudnione w takim trybie osoby zwykle wykazują większe zadowolenie z pracy. Elastyczność pozwala im wykonywać zadania w porze dnia, w której czują się najbardziej efektywne. To często też oszczędności finansowe, np. na dojazdy czy zapewnienie dzieciom dodatkowej opieki. Z drugiej strony brak nadzoru może być dla wielu z nich czynnikiem powodującym spadek motywacji.

Od pracodawcy zadaniowy system czasu pracy wymaga wdrożenia dodatkowych rozwiązań, mających na celu ocenę skuteczności danego pracownika. Brak kontroli może wzbudzać podejrzliwość, a co za tym idzie negatywnie wpłynąć na atmosferę w firmie.

Każda firma ma swoją indywidualną specyfikę, dlatego wprowadzenie zadaniowego czasu pracy warto dobrze przemyśleć. Wiele firm wykorzystuje różnego rodzaju pomoce w zarządzaniu zadaniami, np. dedykowane oprogramowanie komputerowe.

Podsumowanie

Praca w trybie zadaniowym opiera się na wykonaniu określonych czynności w danym okresie, a nie – jak w tradycyjnym modelu – na świadczeniu pracy w konkretnych godzinach. Pracownik taki zachowuje swoje prawa, np. do urlopu czy wynagrodzenia za nadgodziny. Zadaniowy czas pracy niewątpliwie ma wiele zalet, jednak przed jego wprowadzeniem warto ustalić plan działania, m.in. w zakresie weryfikacji zrealizowania zadań przez pracownika.

AUTOR ARTYKUŁU
Zespół Pracuj.pl dla Firm
OPUBLIKOWANO
9 kwietnia 2024
KATEGORIE
Zatrudnienie
PODKATEGORIE
Prawo pracy
UDOSTĘPNIJ
Szukasz pracownika?
Sprawdź ofertę dla firm na Pracuj.pl!
Sprawdź

 

Więcej z tej kategorii