Plan urlopów – jak go stworzyć prawidłowo i praktycznie?
- Istnieją dwie sytuacje, w których nie zachodzi obowiązek ustalania planu urlopów po stronie pracodawcy.
- W planie urlopów należy uwzględnić każdy urlop wypoczynkowy z wyjątkiem urlopu na żądanie.
- Plany urlopów zgodnie z przepisami sporządza się z wyprzedzeniem.
- W określonych sytuacjach pracodawca może narzucić pracownikowi termin urlopu wypoczynkowego.
- Co mówi Kodeks pracy o planowaniu urlopów?
- Czy pracodawca ma obowiązek tworzenia planu urlopów?
- Jak należy sporządzić plan urlopów?
- Czy plan urlopów jest wiążący dla pracownika?
- Kiedy możliwe jest przesunięcie terminu urlopu?
- Czy pracodawca może narzucić plan urlopów?
- Czy pracodawca może odmówić udzielenia urlopu?
- Darmowy plan urlopów do pobrania
- Podsumowanie
- FAQ
- Czy obowiązek tworzenia planu urlopów dotyczy wszystkich pracodawców bez wyjątku?
- Które urlopy należy uwzględnić w planie urlopów?
- Czy pracodawca może odrzucić wniosek urlopowy pracownika?
- Do kiedy pracownik musi wykorzystać zaległy urlop wypoczynkowy?
- W jakim terminie należy przygotować plan urlopów na dany rok kalendarzowy?
Co mówi Kodeks pracy o planowaniu urlopów?
Podstawowe kwestie związane z planowaniem urlopów reguluje art. 163 Kodeksu pracy.
Stanowi on, że urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów. Plan urlopów ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników oraz konieczność zapewnienia normalnego toku pracy.
W planie urlopów nie ujmuje się urlopu na żądanie, który przysługuje pracownikom w wymiarze nie większym niż 4 dni urlopu w roku kalendarzowym.
Twój pracownik nie zdąży wykorzystać przysługującego mu urlopu wypoczynkowego przed rozwiązaniem umowy o pracę? Użyj kalkulatora ekwiwalentu urlopowego, by sprawdzić, jaką kwotę musisz doliczyć do jego ostatniego wynagrodzenia!
Czy pracodawca ma obowiązek tworzenia planu urlopów?
W świetle przepisów prawa pracy pracodawca co do zasady ma obowiązek tworzenia planu urlopów. Art. 163 Kodeksu pracy przewiduje jednak dwa wyjątki od tej reguły. Obowiązek stworzenia planu urlopowego nie zachodzi, jeżeli:
- u danego pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa,
- zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na brak planu urlopów.
W takim przypadku pracodawca każdorazowo ustala termin urlopu w porozumieniu z danym pracownikiem.
Dla interpretacji przepisów i praktycznych przykładów zobacz plan urlopow w Kadromierzu.
Jak należy sporządzić plan urlopów?
Pracodawca tworzący plan urlopów powinien pamiętać o wzięciu pod uwagę wniosków pracowników, przy jednoczesnym uwzględnieniu potrzeb firmy (w tym przede wszystkim możliwości zapewnienia normalnego toku pracy w czasie urlopu wypoczynkowego pracowników) oraz obowiązujących przepisów. Należy pamiętać, że zgodnie z Kodeksem pracy każdy pracownik raz w roku powinien wykorzystać nieprzerwany urlop wypoczynkowy w wymiarze co najmniej 14 dni kalendarzowych. Poznaj podstawowe zasady sporządzania planu urlopów.
Co powinien zawierać plan urlopów?
Plan urlopów musi zawierać każdy rodzaj urlopu wypoczynkowego, z wyjątkiem urlopu na żądanie. W przypadku pracowników, którym urlop wypoczynkowy przysługuje w wymiarze 26 dni, w planie urlopów należy zatem ująć 22 dni, a w przypadku pracowników, którym przysługuje pula 20 dni urlopu – 16 dni. Plan urlopów powinien uwzględniać:
- urlop bieżący (pracownik nabywa prawo do niego na początku roku kalendarzowego),
- pierwszy urlop wypoczynkowy w karierze zawodowej (pracownik nabywa prawo do 1/12 wymiaru urlopu z upływem każdego miesiąca pracy),
- zaległy urlop wypoczynkowy (w danym roku kalendarzowym należy go wykorzystać do 30 września),
- urlop uzupełniający.
Do kiedy powinien zostać sporządzony plan urlopów?
Co do zasady plan urlopów powinien zostać sporządzony przed rozpoczęciem okresu jego obowiązywania. Plan urlopów obejmujący rok kalendarzowy w całości należy zatem przygotować do 31 grudnia poprzedniego roku kalendarzowego.
Wiele zakładów pracy obecnie rezygnuje jednak z tworzenia rocznych planów urlopowych na rzecz planów obejmujących krótsze okresy. W takiej sytuacji obowiązuje ta sama zasada: kwartalny plan urlopów należy sporządzić do końca poprzedniego kwartału, a półroczny plan urlopów – do końca poprzedniego półrocza.
W jaki sposób pracownik może zapoznać się z planem urlopów?
Kodeks pracy nie wskazuje konkretnego kanału informacyjnego, jakim należy przekazywać pracownikom plan urlopów. Art. 163 stanowi, iż plan urlopów podaje się do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy. Obowiązujący plan urlopowy można przekazać więc personelowi:
- osobiście na spotkaniu załogi,
- w treści wiadomości e-mailowej,
- za pomocą wewnętrznego systemu lub aplikacji HR,
- na łamach zakładowego biuletynu.
Sposób przekazania informacji o planie urlopów wypoczynkowych warto ująć w regulaminie zakładu pracy, by uniknąć nieścisłości.
Konieczność zapewnienia normalnego toku pracy w okresie urlopowym zmusza Cię do powiększenia firmowego zespołu? Zadbaj o to, by dołączyli do niego wartościowi pracownicy. Zamieść ogłoszenie na portalu dlafirm.pracuj.pl!
Czy plan urlopów jest wiążący dla pracownika?
Plan urlopów po jego ogłoszeniu i akceptacji jest co do zasady wiążący zarówno dla pracownika, jak i dla pracodawcy. Oznacza to, że pracownik zobowiązuje się do wykorzystania urlopu wypoczynkowego we wskazanym terminie, a pracodawca – do jego udzielenia. Od tej reguły są jednak wyjątki – w określonych sytuacjach możliwe jest bowiem przesunięcie terminu zaplanowanego wcześniej urlopu wypoczynkowego.
Kiedy możliwe jest przesunięcie terminu urlopu?
Kodeks pracy podaje wiele sytuacji, w których przesunięcie terminu urlopu jest możliwe nawet po ogłoszeniu planu urlopowego. Do zmian może dojść:
- na wniosek pracownika uzasadniony ważną przyczyną (np. nagła sytuacja rodzinna),
- na podstawie decyzji pracodawcy uzasadnionej jego szczególnymi potrzebami, jeżeli nieobecność pracownika powodowałaby poważne zakłócenia toku pracy (np. zakłócenia procesu produkcyjnego).
Pracodawca ma ponadto obowiązek przesunięcia terminu urlopu wypoczynkowego, jeżeli pracownik nie może rozpocząć go w ustalonym terminie z przyczyny usprawiedliwiającej nieobecność w zakładzie pracy, w tym szczególnie z powodu:
- urlopu macierzyńskiego,
- powołania na ćwiczenia wojskowe lub stawienia się do pełnienia służby wojskowej,
- tymczasowej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą,
- odosobnienia w związku z chorobą zakaźną.
Plan urlopów można modyfikować również w sytuacji, gdy pracodawca wypowiada pracownikowi umowę o pracę i kieruje go na urlop wypoczynkowy w okresie wypowiedzenia.
Czy pracodawca może narzucić plan urlopów?
Pracodawca może jednostronnie narzucić konkretny termin oraz wymiar urlopu wypoczynkowego jedynie w dwóch przypadkach:
- w okresie wypowiedzenia (do skierowania pracownika na urlop wypoczynkowy nie jest wówczas wymagana jego zgoda),
- w sytuacji, gdy pracownik ma do wykorzystania urlop zaległy z poprzedniego roku.
W pozostałych sytuacjach plan urlopów należy tworzyć z uwzględnieniem wniosków pracowników oraz potrzeby zapewnienia ciągłości procesów danego zakładu pracy.
Czy pracodawca może odmówić udzielenia urlopu?
Warto zdawać sobie sprawę, że choć Kodeks pracy wymaga uwzględnienia wniosków pracowników w trakcie tworzenia planu urlopów, to wnioski te nie są dla pracodawcy wiążące.
Oznacza to, że pracodawca ma prawo odmówić udzielenia pracownikowi urlopu we wskazanym przez niego terminie, jeżeli nieobecność pracownika zaburzałaby normalny tok pracy.
W niektórych sytuacjach reguła ta nie znajduje jednak zastosowania. Zgodnie z przepisami pracodawca nie ma prawa odmówić udzielenia:
- urlopu na żądanie (poza pewnymi wyjątkami),
- urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim,
- urlopu wypoczynkowego uczęszczającemu do szkoły pracownikowi młodocianemu w okresie ferii szkolnych.
Darmowy plan urlopów do pobrania
Stworzenie przejrzystego planu urlopowego, który będzie zgodny z przepisami prawa pracy, uwzględni złożone przez pracowników wnioski urlopowe i zapewni ciągłość funkcjonowania zakładu pracy, jest skomplikowanym zadaniem. Dlatego w czasie tworzenia planu urlopów warto posłużyć się gotowym szablonem, który ułatwia nanoszenie danych. Pobierz darmowy plan urlopów przygotowany przez zespół Pracuj.pl w formacie lub PDF!
Podsumowanie
Tworzenie planu urlopów to obowiązek większości pracodawców, który wiąże się z potrzebą znalezienia kompromisu pomiędzy oczekiwaniami personelu a płynnością pracy firmy. W harmonogramie należy uwzględnić całą pulę dni wolnych pracownika, z wyłączeniem czterech dni urlopu na żądanie. Raz zatwierdzony dokument staje się wiążący dla obu stron stosunku pracy. Przepisy dopuszczają jego późniejszą modyfikację jedynie w uzasadnionych sytuacjach losowych lub w obliczu pilnych potrzeb biznesowych.
FAQ
Czy obowiązek tworzenia planu urlopów dotyczy wszystkich pracodawców bez wyjątku?
Nie. Obowiązek stworzenia planów urlopowych nie zachodzi w sytuacji, gdy u danego pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa oraz gdy organizacja związkowa działa, ale wyraża zgodę na brak planu urlopów. Wówczas termin urlopu wypoczynkowego ustala się w porozumieniu z pracownikiem.
Które urlopy należy uwzględnić w planie urlopów?
W planie urlopowym należy uwzględnić: urlop bieżący, urlop zaległy, urlop uzupełniający oraz pierwszy urlop wypoczynkowy w karierze zawodowej. W dokumencie nie należy natomiast ujmować urlopu na żądanie, co oznacza, że pracodawca uwzględnia łącznie (w zależności od długości stażu pracy) 16 lub 22 dni urlopu wypoczynkowego.
Czy pracodawca może odrzucić wniosek urlopowy pracownika?
Tak, pracodawca ma prawo nie przychylić się do wniosku urlopowego pracownika, jeżeli jego nieobecność w danym terminie zaburzyłaby normalny tok pracy w firmie. Pracodawca nie może jednak odmówić udzielenia urlopu na żądanie, urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim ani urlopu wypoczynkowego w okresie ferii szkolnych uczącemu się pracownikowi młodocianemu.
Do kiedy pracownik musi wykorzystać zaległy urlop wypoczynkowy?
W świetle przepisów prawa pracy pracodawca jest zobowiązany do udzielenia zaległego urlopu wypoczynkowego z poprzedniego roku kalendarzowego najpóźniej do dnia 30 września bieżącego roku kalendarzowego. Pracodawca może narzucić pracownikowi urlop zaległy jednostronnie.
W jakim terminie należy przygotować plan urlopów na dany rok kalendarzowy?
Zgodnie z zasadami plany urlopowe należy sporządzać przed rozpoczęciem okresów ich obowiązywania. W praktyce oznacza to, że plan urlopowy obejmujący cały rok kalendarzowy należy przygotować do 31 grudnia poprzedniego roku.



