Likwidacja stanowiska pracy — odprawa. Kiedy i komu się należy?

Jesteś pracodawcą, który stoi przed podjęciem decyzji o likwidacji stanowiska pracy? Sprawdź, czy z tytułu rozwiązania umowy Twojemu pracownikowi przysługuje prawo do odprawy pieniężnej.
  • Zasady wypłacania odpraw pieniężnych określa ustawa o zwolnieniach grupowych.
  • Wysokość odprawy zależy od stażu pracy u danego pracodawcy.
  • Likwidacja stanowiska pracy zgodnie z definicją jest przyczyną niedotyczącą pracownika.
  • W przypadku pozornej likwidacji stanowiska pracy, sąd pracy może zobowiązać pracodawcę do wypłaty odszkodowania.

Zwolnienie pracownika — kiedy należy się odprawa pieniężna?

Kwestie dotyczące odpraw pracowniczych reguluje Ustawa z dn. 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, potocznie nazywana ustawą o zwolnieniach grupowych. To ten akt prawny, a nie kodeks pracy, określa sytuacje, w których pracownikom należy się odprawa pieniężna.

Sprawdź, czym różni się likwidacja stanowiska od redukcji etatu i jak przygotować proces zgodnie z prawem.

Kiedy pracodawca jest zobowiązany do wypłaty odprawy?

Zgodnie z zapisami ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników pracodawca jest zobowiązany do wypłaty odprawy w przypadku, gdy spełnione zostają następujące warunki:

  • pracodawca zatrudnia nie mniej niż 20 pracowników,
  • zwalniany pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy na podstawie umowy o pracę,
  • rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn niedotyczących pracownika.

Ustawa stanowi, że odprawa pieniężna przysługuje każdemu pracownikowi, który stracił pracę w ramach grupowego zwolnienia. Do zwolnień grupowych zaliczamy sytuacje, w których:

  • pracodawca zatrudnia mniej niż 100 osób i wypowiada umowę o pracę przynajmniej 10 pracownikom,
  • pracodawca zatrudnia mniej niż 300 pracowników (ale więcej niż 100) i wypowiada umowy o pracę 10% personelu,
  • pracodawca zatrudnia 300 lub więcej pracowników i wypowiada umowy o pracę minimum 30 z nich.

Jeżeli pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników, może być zobowiązany do wypłaty odprawy również w przypadku zwolnień indywidualnych.  

Co do zasady, w takiej sytuacji odprawa pieniężna przysługuje pracownikom zwalnianym z inicjatywy pracodawcy. Może to nastąpić zarówno w wyniku rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem, jak i na mocy porozumienia stron. W przypadku porozumienia stron rozwiązanie umowy o pracę musi jednak wynikać z decyzji pracodawcy, na którą pracownik przystaje. 

Bezwzględnym warunkiem wypłaty odprawy w przypadku zwolnienia indywidualnego pozostaje przyczyna niedotycząca pracownika.

Jeśli chcesz pogłębić temat, zobacz likwidacja stanowiska pracy ile wynosi odprawa w Kadromierzu.

Wysokość odprawy pieniężnej

Wysokość odprawy pieniężnej zależy od stażu pracy u danego pracodawcy. Należy jednak pamiętać, że do stażu zakładowego pracownika wlicza się wszystkie umowy o pracę zawarte z danym pracodawcą, nawet jeśli pomiędzy nimi występowały przerwy. Pracownikom zwalnianym z przyczyn od nich niezależnych należy się odprawa pieniężna w wysokości:

  • jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata,
  • dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 8 lat, ale dłużej niż 2 lata,
  • trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy dłużej niż 8 lat.

Odprawę pieniężną ustala się zgodnie z tymi samymi zasadami, które obowiązują w przypadku obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Odprawę należy wypłacić pracownikowi w dniu rozwiązania stosunku pracy lub w terminie wypłaty ostatniego wynagrodzenia. Jej wysokość nie może być wyższa niż piętnastokrotność minimalnego wynagrodzenia, które obowiązuje w momencie ustania stosunku pracy.

Czy można zwolnić pracownika bez wypłaty odprawy?

Przypadki, w których zwalnianemu pracownikowi należy się odprawa pieniężna, są regulowane przepisami prawa, w tym przede wszystkim treścią ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Wypłata odprawy pieniężnej nie jest konieczna w sytuacji, gdy któryś z warunków opisanych w ustawie nie zostanie spełniony.

Kiedy nie należy się odprawa pieniężna?

Podstawowym warunkiem do wypłaty odprawy pieniężnej jest posiadanie statusu pracownika. Oznacza to, że osobom zatrudnionym na podstawie umowy zlecenia albo umowy o dzieło nie należy się odprawa. Co do zasady, odprawa wypłacana jest jedynie w sytuacji, gdy przyczyna zwolnienia leży po stronie pracodawcy. Jeżeli zatem do zwolnienia dochodzi z przyczyn leżących po stronie pracownika lub po obu stronach, nie przysługuje odprawa pieniężna. Nie trzeba wypłacać jej również w sytuacji, gdy to pracownik składa wypowiedzenie umowy o pracę lub umowa na czas określony ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta.

Co więcej, obowiązek wypłaty odprawy spoczywa jedynie na tych pracodawcach, którzy zatrudniają przynajmniej 20 osób. 

Jeżeli u danego pracodawcy na umowie o pracę zatrudnionych jest mniej niż 20 osób, to nie musi on wypłacać odprawy nawet w przypadku, gdy do zwolnienia doszło z przyczyn niedotyczących pracowników.

Co się należy pracownikowi przy likwidacji stanowiska?

Jeżeli umowa o pracę zostaje rozwiązana na podstawie przedstawionego przez pracodawcę wypowiedzenia, którego wyłączną przyczyną jest likwidacja stanowiska pracy, należy postępować zgodnie z zasadami rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy opisanymi w ustawie o zwolnieniach grupowych oraz w kodeksie pracy.

Co przysługuje pracownikowi po otrzymaniu wypowiedzenia?

W sytuacji, gdy pracodawca wypowiada pracownikowi umowę z powodu likwidacji stanowiska pracy, obowiązuje okres wypowiedzenia, zarówno w przypadku umowy o pracę na czas nieokreślony, jak i na czas określony (chyba że następuje automatyczne rozwiązanie umowy wraz z upływem jej terminu). Okres wypowiedzenia jest zależny od stażu pracy i wynosi:

  • 2 tygodnie w przypadku pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,
  • 1 miesiąc w przypadku pracowników zatrudnionych dłużej niż 6 miesięcy, ale krócej niż 3 lata,
  • 3 miesiące w przypadku pracowników zatrudnionych dłużej niż 3 lata.

Do rozwiązania umowy o pracę dochodzi w ostatnim dniu okresu wypowiedzenia. Pracodawca musi ponadto wypłacić pracownikowi ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Jeżeli pracownik uzna, że likwidacja stanowiska pracy jest pozorna, w ciągu 21 dni od otrzymania wypowiedzenia umowy o pracę może złożyć odwołanie do sądu pracy.

Czy przysługuje odprawa pieniężna za likwidację stanowiska pracy?

Likwidacja stanowiska pracy zgodnie z prawem oznacza rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika. W przypadku, gdy jest ona jedyną przyczyną wypowiedzenia umowy, a pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób, zwalnianemu pracownikowi należy się odprawa.

Twoja firma przechodzi restrukturyzację i szukasz pracowników na nowo utworzone stanowiska? Zamieść ogłoszenie o pracę na Pracuj.pl i zatrudnij najlepszych specjalistów! 

Jakie jest odszkodowanie za pozorną likwidację stanowiska pracy?

Jeżeli sąd pracy uzna, że w danym przypadku doszło do pozornej likwidacji stanowiska pracy, pracodawca zostanie zobowiązany do przywrócenia pracownika do pracy lub do wypłaty odszkodowania. 

Zgodnie z kodeksem pracy, odszkodowanie w takim wypadku będzie równe wysokości wynagrodzenia za okres od dwóch tygodni do trzech miesięcy, przy czym nie może ono być niższe od kwoty wynagrodzenia za okres wypowiedzenia umowy.

Likwidacja stanowiska pracy a odprawa pieniężna — podsumowanie

Przypadki, w których pracownikom przysługuje odprawa pieniężna, określa ustawa o zwolnieniach grupowych. Do wypłacenia odprawy zobowiązany jest pracodawca, który zatrudnia nie mniej niż 20 osób, jeżeli do zwolnień dochodzi z przyczyn niedotyczących pracowników. Osobom zwalnianym z powodu likwidacji stanowiska pracy przysługuje odprawa pieniężna, zgodnie z zapisami ustawy o zwolnieniach grupowych oraz kodeksu pracy. W przypadku pozornej likwidacji stanowiska pracy sąd pracy może nakazać pracodawcy wypłatę odszkodowania lub przywrócenie pracownika do pracy.

AUTOR ARTYKUŁU
Zespół Pracuj.pl dla Firm
OPUBLIKOWANO
13 sierpnia 2025
KATEGORIE
Zatrudnienie
PODKATEGORIE
Obowiązki pracodawcy
UDOSTĘPNIJ
Szukasz pracownika?
Sprawdź ofertę dla firm na Pracuj.pl!
Sprawdź

 

Więcej z tej kategorii