4-dniowy tydzień pracy w Polsce – jak będzie wyglądał? Korzyści i wyzwania
- Dłuższy weekend, więcej czasu dla bliskich i na rozwój osobisty – tego Polacy oczekują po 4-dniowym tygodniu pracy.
- Choć zmiana ta niesie ze sobą korzyści, będzie też wyzwaniem – wbrew pozorom nie zawsze ochroni pracowników przed wypaleniem zawodowym.
- Odpowiedź na pytanie, kiedy 4-dniowy tydzień pracy w Polsce stanie się rzeczywistością, zależy m.in. od wyniku badań i konsultacji społecznych.
Nadchodzą zmiany w Kodeksie pracy
Kiedy w 1973 roku wprowadzano w Polsce wolne soboty, zmiana ta powodowała wiele obaw wśród właścicieli ówczesnych zakładów pracy. Spodziewano się pogorszenia wydajności pracowników. Tymczasem stało się wręcz odwrotnie. Dziś współczesnemu pracownikowi trudno wyobrazić sobie taką rzeczywistość, a pamięta ją jedynie starsze pokolenie.
Pół wieku po tej rewolucyjnej zmianie realna stała się kolejna – wprowadzenie 4-dniowego tygodnia pracy w Polsce. Taki system zastosowano już w innych krajach europejskich, m.in. we Francji i w Belgii. Inne państwa planują skrócenie czasu pracy i wprowadzają pilotażowe programy.
Jak zapowiedział polski rząd, 4-dniowy tydzień pracy wkrótce stanie się rzeczywistością. Oczywiście przed ostateczną zmianą Kodeksu pracy odbędzie się wiele dyskusji i konsultacji, przeprowadzone też zostaną szczegółowe badania i analizy. Jednak już teraz wiadomo, jak może wyglądać krótszy tydzień pracy w Polsce.

Trzydniowy weekend albo 7 godzin dziennie
Bazując na doświadczeniu innych krajów europejskich, które wprowadziły lub planują wprowadzić 4-dniowy tydzień pracy, można spodziewać się różnych rozwiązań.
Najbardziej prawdopodobną perspektywą zmian w Kodeksie pracy jest 35-godzinny zamiast 40-godzinnego tygodniowego system czasu pracy. W tym modelu mamy o 5 godzin mniej niż w obecnym.
Dwie najbardziej realne możliwości to trzydniowy weekend lub 7 godzin dziennie pracy. W pierwszym przypadku mamy 4-dniowy tydzień pracy, ale w każdym z tych dni pracownicy spędzają ma swoich stanowiskach więcej godzin niż obecnie. Na przykład 3 dni pracują po 9 godzin, a czwartego dnia – 8 godzin.
Inna możliwość to praca 5 dni w tygodniu, ale po 7 godzin. Pracownicy będą więc opuszczać swoje stanowiska wcześniej, jednak wciąż będą stawiać się w pracy przez 5 dni w tygodniu. Całkiem prawdopodobnym rozwiązaniem jest zmiana w Kodeksie pracy, która daje właścicielowi firmy wybór preferowanego systemu. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby wybór ten należał nie do pracodawcy, lecz do pracownika.
Poszukujesz utalentowanego pracownika? Znajdziesz go na Pracuj.pl dla Firm. Dodaj bezpłatne ogłoszenie!
Korzyści z krótszego czasu pracy
W dobie coraz powszechniej stosowanych nowoczesnych rozwiązań technologicznych, które wprowadzają znaczącą automatyzację wielu procesów, 4-dniowy tydzień pracy wydaje się być zupełnie naturalną konsekwencją globalnych przeobrażeń. Możliwość dłuższego wypoczynku niesie ze sobą korzyści przede wszystkim dla pracowników. Ułatwi im zachowanie równowagi pomiędzy życiem zawodowym a osobistym, czyli tzw. work-life balance.
Krótszy czas pracy zasadniczo przyczynia się do zwiększenia wydajności pracowników, ponieważ są oni bardziej zmotywowani i skupieni na swoich zadaniach. Firmy mogą też spodziewać się mniejszej liczby nieoczekiwanych absencji i
nieuzasadnionych nieobecności w pracy.
Osoby pracujące tylko 4 dni w tygodniu mają więcej czasu na rozwój osobisty, w tym także podnoszenie swoich kwalifikacji zawodowych. To korzyść dla obu stron – pracownika i pracodawcy.
Krótszy czas pracy to też w większości przypadków niższy koszt dla pracodawcy oraz pozytywny wpływ na środowisko naturalne.
Krótszy czas pracy w Polsce – zagrożenia i wyzwania
Choć perspektywę wprowadzenia 4-dniowego tygodnia pracy wielu Polaków postrzega jako spełnienie marzeń, nie brakuje też sceptyków. To przede wszystkim właściciele firm, ale też pracownicy, którzy obawiają się, że w krótszym czasie pracy nie zdołają wywiązać się ze wszystkich swoich obowiązków. Realizacja projektów w tym samym tempie może okazać się nierealna, a przecież trudno się spodziewać, by klienci patrzyli wyrozumiale na opóźnienia w realizacjach.
Rezultatem konieczności wykonania tych samych zadań w krótszym czasie pracy może być zwiększenie poziomu stresu, który nie wpływa pozytywnie na efektywność. Dalekosiężnym ryzykiem jest
wypalenie zawodowe, spowodowane zwiększoną presją. Trudno przewidywać, czy dodatkowy dzień wolny jest w stanie te negatywne konsekwencje zniwelować.
Trzeba też przyznać, że w niektórych branżach 4-dniowy tydzień pracy się zwyczajnie nie sprawdzi. Nie da się bowiem zrealizować zadań w krótszym czasie np. na stanowiskach związanych z obsługą klienta. W takim wypadku rozwiązaniem może być zwiększenie zatrudnienia, które z kolei wygeneruje większe koszty prowadzenia firmy.
4-dniowy tydzień pracy a elastyczność zatrudnienia
Nowe warunki, które mają nastać w Polsce po wprowadzeniu 4-dniowego tygodnia pracy, mogą skłonić pracodawców do poszukiwania nowych dróg organizacji pracy. Jednym z nich jest wprowadzenie
zadaniowego czasu pracy. W tym modelu pracownik ma do wykonania określone zadania, na które czas ustala pracodawca w porozumieniu z tymże pracownikiem. Nie ma tu wyznaczonych konkretnych godzin pracy ani miejsca, w którym dana osoba wykonuje swoje obowiązki. Może to robić w domu, w biurze lub w terenie. Liczy się rezultat, nie „odsiedzenie” określonej liczby godzin w pracy.
Takie rozwiązanie stanowi odpowiedź na potrzebę elastyczności zatrudnienia. Po pandemii wiele firm pozostało przy hybrydowym, a nawet zdalnym modelu pracy. Elastyczność jest dziś bardzo pożądana wśród pracowników, a 4-dniowy tydzień pracy prawdopodobnie przyczyni się do jej rozpowszechnienia.
Dobrą alternatywą jest też otworzenie się przez polskie firmy na zatrudnienie w niepełnym wymiarze godzin. Bardzo pożądane przez pracowników, szczególnie kobiety, jest obecnie wciąż rzadko praktykowane. Zmiany Kodeksu pracy mogą przyczynić się do postępu w tym obszarze.
Kiedy 4-dniowy tydzień pracy?
Zgodnie z zapowiedziami ministerstwa pracy, 4-dniowy tydzień pracy w Polsce ma zostać wprowadzony jeszcze za kadencji obecnego rządu.
Zmian w Kodeksie pracy należy więc spodziewać się maksymalnie do 2027 roku. Choć już teraz wiemy, jak może wyglądać nowy wymiar czasu pracy, na konkrety zapewne przyjdzie nam jeszcze poczekać.
Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, aby krótszy czas pracy wprowadzić w firmie już teraz. Na taki krok zdecydowała się firma Herbapol, która obecnie jest na etapie wdrażania zmian kadrowych. Elastyczny, 4-dniowy tydzień pracy może okazać się istotnym benefitem, zwiększającym konkurencyjność pracodawcy.
Podsumowanie
Wyczekiwany od lat, krótszy tydzień pracy w Polsce według zapowiedzi rządu stanie się realny w najbliższych latach. Prawdopodobnie przybierze formę trzydniowego weekendu lub 7 godzin dziennie pracy przez 5 dni w tygodniu. Zmiany w Kodeksie pracy przyniosą ze sobą wiele korzyści, ale też będą stanowiły wyzwanie zarówno dla firm, jak i dla pracowników chcących odnaleźć się w nowej rzeczywistości. Alternatywą dla tradycyjnego 4-dniowego tygodnia pracy może być praca w systemie zadaniowym.



