Zakres obowiązków pracownika – omówienie i wzór czynności

Już wkrótce do Twojej firmy trafią nowi pracownicy? Nie zapomnij o przedstawieniu im zakresu obowiązków na danym stanowisku pracy. Przeczytaj ten tekst, by dowiedzieć się, jak powinien wyglądać zakres czynności i dlaczego warto sporządzić go w odrębnym dokumencie.
  • Zakres obowiązków nie musi przyjmować formy pisemnej.
  • Podstawowe obowiązki pracownika wynikają z kodeksu pracy.
  • Zakres obowiązków powinien być spójny z treścią umowy o pracę.
  • Zakres czynności może stanowić podstawę do nałożenia kary porządkowej.

Zakres obowiązków – co to znaczy?

Zakres obowiązków pracownika stanowi część opisu stanowiska pracy oraz uszczegółowienie umowy o pracę. Jest to lista zadań, które pracownicy są zobowiązani wykonywać na wyznaczonych stanowiskach. Zakresu obowiązków pracownika nie trzeba sporządzać w formie pisemnej, choć z uwagi na zalety takiego rozwiązania jest ono praktykowane w większości firm.

Kto zajmuje się sporządzeniem zakresu obowiązków pracownika?

Zakres obowiązków jest dokumentem, który powinien przygotować pracodawca. Podstawą prawną jest w tym przypadku artykuł 94 Kodeksu Pracy, zgodnie z którym do obowiązków pracodawcy należy zaznajamianie pracowników podejmujących pracę z:

  • zakresem obowiązków,
  • sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach,
  • ich podstawowymi uprawnieniami.

Zakres obowiązków należy przedstawić pracownikowi jeszcze przed dopuszczeniem go do wykonywania pracy. Pracownika należy ponadto informować o każdej zmianie zakresu obowiązków lub sposobu wykonywania pracy.

Jakie są podstawowe obowiązki pracownika?

Podstawowe obowiązki pracownika reguluje art. 100 Kodeksu Pracy. Zgodnie z jego treścią każdy pracownik jest zobowiązany do:

  • sumiennego i starannego wykonywania pracy,
  • stosowania się do poleceń przełożonych,
  • przestrzegania czasu pracy ustalonego w danym miejscu pracy,
  • przestrzegania regulaminu pracy,
  • przestrzegania przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych,
  • dbania o dobro miejsca pracy,
  • zachowania w tajemnicy informacji, których rozpowszechnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę,
  • przestrzegania zasad współżycia społecznego.

Jako że do przestrzegania powyższych obowiązków pracownika obliguje bezpośrednio kodeks pracy, nie ma potrzeby wymieniania ich również w zakresie czynności sporządzanym przez pracodawcę.

Proces rekrutacyjny nie musi powodować stresu i bólu głowy. Wystarczy, że stworzysz atrakcyjne ogłoszenie o pracę na Pracuj.pl i dotrzesz do najlepszych kandydatów na rynku.  

Jak powinien wyglądać zakres obowiązków? Wzór i omówienie

Kodeks pracy nie narzuca formy, w jakiej pracodawca musi poinformować pracownika o zakresie obowiązków, podstawowych uprawnieniach i sposobie wykonywania pracy. Niektórzy pracodawcy przekazują te informacje ustnie lub opisują zakres obowiązków bezpośrednio w treści umowy o pracę. Żadne z tych rozwiązań nie jest jednak optymalne.

Najlepszym pomysłem jest sporządzenie zakresu obowiązków na piśmie, w odrębnym dokumencie.

Dzięki temu w razie potrzeby w łatwy sposób będzie można dokonać modyfikacji zakresu obowiązków. W sytuacji, gdy opis stanowiska oraz lista zadań stanowią integralną część treści umowy o pracę, wprowadzanie zmian w zakresie obowiązków musi odbywać się na podstawie porozumienia zmieniającego lub wypowiedzenia zmieniającego.

Prawidłowo sformułowany zakres obowiązków powinien być spójny z rodzajem wykonywanej pracy oraz nazwą stanowiska, które widnieją na umowie o pracę. Zakres czynności musi być ponadto adekwatny do kwalifikacji, zawodowego doświadczenia oraz wykształcenia pracownika. Poniżej przedstawiamy elementy, które powinien zawierać rzetelnie przygotowany dokument z zakresem obowiązków pracownika.

Co powinien zawierać zakres obowiązków? Przykłady

Zakres obowiązków można sporządzić według poniższego wzoru. W dokumencie powinny pojawić się po kolei następujące dane:

  • miejscowość oraz data sporządzenia zakresu obowiązków pracownika,
  • imię i nazwisko pracownika,
  • stanowisko oraz dział firmy,
  • zakres czynności pracownika.

Kluczową część dokumentu stanowi oczywiście zakres czynności pracownika. W tym miejscu warto wymienić zarówno czynności codzienne, jak i obowiązki okazjonalne. Dobrym rozwiązaniem będzie uszeregowanie czynności zgodnie z ich priorytetem.

Zakres obowiązków powinien być określony w sposób zwięzły i jednoznaczny. Wchodzenie w szczegóły nie jest tu koniecznie. Zakres obowiązków pracownika biurowego może obejmować na przykład:

  • prowadzenie kalendarza spotkań,
  • archiwizację dokumentów,
  • tworzenie raportów,
  • obsługę urządzeń biurowych.

W przypadku pracownika zajmującego stanowisko informatyka, w zakresie obowiązków mogą znaleźć się natomiast:

  • bieżąca konserwacja firmowego sprzętu komputerowego,
  • administracja systemami komputerowymi,
  • stworzenie firmowej strony www,
  • konfiguracja sprzętu komputerowego innych pracowników.

Zakres czynności na stanowisku pracownika sprzątającego może zawierać takie obowiązki, jak:

  • mycie podłóg,
  • odkurzanie wykładzin,
  • czyszczenie powierzchni mebli biurowych,
  • sprzątanie łazienek w budynku firmy,
  • mycie okien.

Jeśli interesuje Cię perspektywa pracownika, sprawdź, kiedy można powiedzieć „to nie należy do moich obowiązków”.

Co można uwzględnić w zakresie czynności pracownika?

W zakresie obowiązków pracownika na danym stanowisku (już po wymienieniu czynności) warto dopisać również następującą formułę:

„Do obowiązków pracownika należy ponadto wykonywanie innych poleceń przełożonych, w ramach umowy o pracę”.

Dzięki temu pracodawca będzie upoważniony do wydawania poleceń innych niż wymienione w dokumencie obowiązki, ale mieszczących się w granicach umowy o pracę.

Powyższe zdanie nie oznacza zatem, że przełożony będzie mógł wydawać dowolne polecenia, ale umożliwia drobne modyfikacje zakresu czynności bez potrzeby korzystania z radykalnych rozwiązań, jak wypowiedzenie zmieniające.

Z powodów formalnych, w celu uniknięcia ewentualnych sporów, na końcu dokumentu można umieścić zdanie:

„Oświadczam, że zapoznałem/am się z zakresem obowiązków i zobowiązuję się do ich starannego wypełniania”.

Pracownik po przeczytaniu treści dokumentu powinien złożyć na nim własnoręczny podpis.

Gdzie znaleźć zakres obowiązków pracownika?

Zakres obowiązków należy przechowywać w aktach osobowych pracownika. Zakres czynności jest dokumentem, który wraz z umową o pracę powinien trafić do części B akt osobowych, przeznaczonej na dokumenty pracownicze.

Czy pracownik musi mieć zakres obowiązków?

Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do wskazania rodzaju pracy oraz zaznajomienia pracownika z zakresem jego obowiązków. Choć zgodnie z zasadami zakres czynności nie musi przyjmować fizycznej, papierowej formy, to w praktyce ustny opis zakresu obowiązków może się nie sprawdzić. Sporządzenie opisu stanowiska wraz z zakresem obowiązków na piśmie leży nie tylko w interesie pracownika, ale i pracodawcy. 

Dokument ten może okazać się przydatny zarówno w razie ewentualnej kontroli ze strony Państwowej Inspekcji Pracy, jak i w przypadku nałożenia na pracownika kary porządkowej za nienależyte wywiązywanie się z obowiązków. 

Zakres obowiązków pracownika – podsumowanie

Zakres obowiązków jest listą zadań, które pracownik podejmujący pracę na danym stanowisku jest zobowiązany wykonywać. Zaznajomienie pracownika z zakresem czynności jest obowiązkiem pracodawcy. Zakres obowiązków powinien znajdować się w odrębnym dokumencie. W przypadku, gdy zakres czynności pracownika jest integralną częścią umowy o pracę, zmiana zakresu obowiązków może nastąpić jedynie w drodze porozumienia lub wypowiedzenia zmieniającego. Zakres obowiązków należy przechowywać w części B akt osobowych pracownika.

AUTOR ARTYKUŁU
Zespół Pracuj.pl dla Firm
OPUBLIKOWANO
18 września 2025
KATEGORIE
Zarządzanie pracownikami
PODKATEGORIE
Komunikacja
UDOSTĘPNIJ
Szukasz pracownika?
Sprawdź ofertę dla firm na Pracuj.pl!
Sprawdź

 

Więcej z tej kategorii

Masz pytania?

Jesteśmy do Twojej dyspozycji na każdym etapie publikacji. Pracujemy od poniedziałku do piątku w godzinach: 9:00-17:00.