Zakres obowiązków pracownika – omówienie i wzór czynności
- Zakres obowiązków nie musi przyjmować formy pisemnej.
- Podstawowe obowiązki pracownika wynikają z kodeksu pracy.
- Zakres obowiązków powinien być spójny z treścią umowy o pracę.
- Zakres czynności może stanowić podstawę do nałożenia kary porządkowej.
- Zakres obowiązków – co to znaczy?
- Kto zajmuje się sporządzeniem zakresu obowiązków pracownika?
- Jakie są podstawowe obowiązki pracownika?
- Jak powinien wyglądać zakres obowiązków? Wzór i omówienie
- Gdzie znaleźć zakres obowiązków pracownika?
- Czy pracownik musi mieć zakres obowiązków?
- Zakres obowiązków pracownika – podsumowanie
Zakres obowiązków – co to znaczy?
Zakres obowiązków pracownika stanowi część opisu stanowiska pracy oraz uszczegółowienie umowy o pracę. Jest to lista zadań, które pracownicy są zobowiązani wykonywać na wyznaczonych stanowiskach. Zakresu obowiązków pracownika nie trzeba sporządzać w formie pisemnej, choć z uwagi na zalety takiego rozwiązania jest ono praktykowane w większości firm.
Kto zajmuje się sporządzeniem zakresu obowiązków pracownika?
Zakres obowiązków jest dokumentem, który powinien przygotować pracodawca. Podstawą prawną jest w tym przypadku artykuł 94 Kodeksu Pracy, zgodnie z którym do obowiązków pracodawcy należy zaznajamianie pracowników podejmujących pracę z:
- zakresem obowiązków,
- sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach,
- ich podstawowymi uprawnieniami.
Zakres obowiązków należy przedstawić pracownikowi jeszcze przed dopuszczeniem go do wykonywania pracy. Pracownika należy ponadto informować o każdej zmianie zakresu obowiązków lub sposobu wykonywania pracy.
Jakie są podstawowe obowiązki pracownika?
Podstawowe obowiązki pracownika reguluje art. 100 Kodeksu Pracy. Zgodnie z jego treścią każdy pracownik jest zobowiązany do:
- sumiennego i starannego wykonywania pracy,
- stosowania się do poleceń przełożonych,
- przestrzegania czasu pracy ustalonego w danym miejscu pracy,
- przestrzegania regulaminu pracy,
- przestrzegania przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych,
- dbania o dobro miejsca pracy,
- zachowania w tajemnicy informacji, których rozpowszechnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę,
- przestrzegania zasad współżycia społecznego.
Jako że do przestrzegania powyższych obowiązków pracownika obliguje bezpośrednio kodeks pracy, nie ma potrzeby wymieniania ich również w zakresie czynności sporządzanym przez pracodawcę.
Proces rekrutacyjny nie musi powodować stresu i bólu głowy. Wystarczy, że stworzysz atrakcyjne ogłoszenie o pracę na Pracuj.pl i dotrzesz do najlepszych kandydatów na rynku.
Jak powinien wyglądać zakres obowiązków? Wzór i omówienie
Kodeks pracy nie narzuca formy, w jakiej pracodawca musi poinformować pracownika o zakresie obowiązków, podstawowych uprawnieniach i sposobie wykonywania pracy. Niektórzy pracodawcy przekazują te informacje ustnie lub opisują zakres obowiązków bezpośrednio w treści umowy o pracę. Żadne z tych rozwiązań nie jest jednak optymalne.
Najlepszym pomysłem jest sporządzenie zakresu obowiązków na piśmie, w odrębnym dokumencie.
Dzięki temu w razie potrzeby w łatwy sposób będzie można dokonać modyfikacji zakresu obowiązków. W sytuacji, gdy opis stanowiska oraz lista zadań stanowią integralną część treści umowy o pracę, wprowadzanie zmian w zakresie obowiązków musi odbywać się na podstawie porozumienia zmieniającego lub wypowiedzenia zmieniającego.
Prawidłowo sformułowany zakres obowiązków powinien być spójny z rodzajem wykonywanej pracy oraz nazwą stanowiska, które widnieją na umowie o pracę. Zakres czynności musi być ponadto adekwatny do kwalifikacji, zawodowego doświadczenia oraz wykształcenia pracownika. Poniżej przedstawiamy elementy, które powinien zawierać rzetelnie przygotowany dokument z zakresem obowiązków pracownika.
Co powinien zawierać zakres obowiązków? Przykłady
Zakres obowiązków można sporządzić według poniższego wzoru. W dokumencie powinny pojawić się po kolei następujące dane:
- miejscowość oraz data sporządzenia zakresu obowiązków pracownika,
- imię i nazwisko pracownika,
- stanowisko oraz dział firmy,
- zakres czynności pracownika.
Kluczową część dokumentu stanowi oczywiście zakres czynności pracownika. W tym miejscu warto wymienić zarówno czynności codzienne, jak i obowiązki okazjonalne. Dobrym rozwiązaniem będzie uszeregowanie czynności zgodnie z ich priorytetem.
Zakres obowiązków powinien być określony w sposób zwięzły i jednoznaczny. Wchodzenie w szczegóły nie jest tu koniecznie. Zakres obowiązków pracownika biurowego może obejmować na przykład:
- prowadzenie kalendarza spotkań,
- archiwizację dokumentów,
- tworzenie raportów,
- obsługę urządzeń biurowych.
W przypadku pracownika zajmującego stanowisko informatyka, w zakresie obowiązków mogą znaleźć się natomiast:
- bieżąca konserwacja firmowego sprzętu komputerowego,
- administracja systemami komputerowymi,
- stworzenie firmowej strony www,
- konfiguracja sprzętu komputerowego innych pracowników.
Zakres czynności na stanowisku pracownika sprzątającego może zawierać takie obowiązki, jak:
- mycie podłóg,
- odkurzanie wykładzin,
- czyszczenie powierzchni mebli biurowych,
- sprzątanie łazienek w budynku firmy,
- mycie okien.
Jeśli interesuje Cię perspektywa pracownika, sprawdź, kiedy można powiedzieć „to nie należy do moich obowiązków”.
Co można uwzględnić w zakresie czynności pracownika?
W zakresie obowiązków pracownika na danym stanowisku (już po wymienieniu czynności) warto dopisać również następującą formułę:
„Do obowiązków pracownika należy ponadto wykonywanie innych poleceń przełożonych, w ramach umowy o pracę”.
Dzięki temu pracodawca będzie upoważniony do wydawania poleceń innych niż wymienione w dokumencie obowiązki, ale mieszczących się w granicach umowy o pracę.
Powyższe zdanie nie oznacza zatem, że przełożony będzie mógł wydawać dowolne polecenia, ale umożliwia drobne modyfikacje zakresu czynności bez potrzeby korzystania z radykalnych rozwiązań, jak wypowiedzenie zmieniające.
Z powodów formalnych, w celu uniknięcia ewentualnych sporów, na końcu dokumentu można umieścić zdanie:
„Oświadczam, że zapoznałem/am się z zakresem obowiązków i zobowiązuję się do ich starannego wypełniania”.
Pracownik po przeczytaniu treści dokumentu powinien złożyć na nim własnoręczny podpis.
Gdzie znaleźć zakres obowiązków pracownika?
Zakres obowiązków należy przechowywać w aktach osobowych pracownika. Zakres czynności jest dokumentem, który wraz z umową o pracę powinien trafić do części B akt osobowych, przeznaczonej na dokumenty pracownicze.
Czy pracownik musi mieć zakres obowiązków?
Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do wskazania rodzaju pracy oraz zaznajomienia pracownika z zakresem jego obowiązków. Choć zgodnie z zasadami zakres czynności nie musi przyjmować fizycznej, papierowej formy, to w praktyce ustny opis zakresu obowiązków może się nie sprawdzić. Sporządzenie opisu stanowiska wraz z zakresem obowiązków na piśmie leży nie tylko w interesie pracownika, ale i pracodawcy.
Dokument ten może okazać się przydatny zarówno w razie ewentualnej kontroli ze strony Państwowej Inspekcji Pracy, jak i w przypadku nałożenia na pracownika kary porządkowej za nienależyte wywiązywanie się z obowiązków.
Zakres obowiązków pracownika – podsumowanie
Zakres obowiązków jest listą zadań, które pracownik podejmujący pracę na danym stanowisku jest zobowiązany wykonywać. Zaznajomienie pracownika z zakresem czynności jest obowiązkiem pracodawcy. Zakres obowiązków powinien znajdować się w odrębnym dokumencie. W przypadku, gdy zakres czynności pracownika jest integralną częścią umowy o pracę, zmiana zakresu obowiązków może nastąpić jedynie w drodze porozumienia lub wypowiedzenia zmieniającego. Zakres obowiązków należy przechowywać w części B akt osobowych pracownika.



