Wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy
- Nieszczęśliwe wypadki mogą się zdarzyć nawet podczas wykonywania przez pracownika zwykłych czynności.
- Firma ma obowiązek ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, a także spisania protokołu powypadkowego według wzoru ustalonego przepisami.
- Znajomość przepisów pozwoli pracodawcy właściwie sklasyfikować wypadek i wdrożyć odpowiednią procedurę postępowania, a także zapobiec podobnym sytuacjom w przyszłości.
Co to jest wypadek przy pracy?
Według prawa za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie, wywołane przyczyną zewnętrzną i powodujące uraz lub śmierć. Taka sytuacja może mieć miejsce:
- w związku z wykonywaniem przez pracownika swoich codziennych obowiązków czy poleceń przełożonych;
- w związku z działaniem na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia służbowego;
- w czasie pozostawania do dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą firmy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.
Identycznie, co wypadek przy pracy, traktuje się zdarzenie, któremu pracownik uległ:
- podczas podróży służbowej, z wyjątkiem sytuacji, w której prowadzące do wypadku zachowanie pracownika nie miało związku z wykonywanymi obowiązkami;
- w trakcie szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony;
- przy wykonywaniu zadań na rzecz działających w firmie organizacji związkowych.
Żeby zdarzenie mogło być zaklasyfikowane jako wypadek przy pracy, musi spełniać trzy warunki:
- nagłość - chociaż skutki niebezpiecznego oddziaływania mogą ujawnić się natychmiast lub po pewnym czasie, to samo zdarzenie powinno mieć charakter nagły,
- przyczyna zewnętrzna - gdy przyczyną urazu są zewnętrzne czynniki, oddziałujące na człowieka,
- związek z pracą - do urazu może dojść podczas wykonywania pracy, jak i w czasie pozostawania pracownika do dyspozycji pracodawcy.
Jakie są rodzaje wypadków przy pracy?
Klasyfikacja wypadków przy pracy:
Wypadek śmiertelny – taki, w wyniku którego nastąpiła śmierć poszkodowanego w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy od wypadku w miejscu pracy.
Ciężki wypadek - w wyniku którego nastąpiło poważne uszkodzenie ciała, takie jak:
- utrata wzroku, słuchu lub mowy,
- utrata zdolności rozrodczej,
- ciężkie uszkodzenie ciała albo pogorszenie zdrowia naruszające podstawowe funkcje organizmu,
- choroba nieuleczalna lub zagrażająca życiu,
- trwała choroba psychiczna,
- całkowita lub częściowa niezdolność do pracy w zawodzie,
- trwałe, istotne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała.
Zbiorowy wypadek przy pracy - w wyniku którego ucierpiały co najmniej dwie osoby.
Wypadek przy pracy: obowiązki pracodawcy
Procedura postępowania przy wypadku w pracy wygląda następująco: W pierwszej kolejności pracodawca jest zobowiązany do udzielenia pierwszej pomocy poszkodowanym, a także podjęcia działań, mających na celu eliminację zagrożenia, np. wyłączenie maszyny, której awaria spowodowała wypadek przy wykonywaniu pracy.
Następnie pracodawca powinien zabezpieczyć miejsce wypadku. Do czasu aż miejsce wypadku zostanie zbadane i zostaną ustalone przyczyny zdarzenia, nie mogą w nim przebywać osoby postronne. Nie wolno również używać maszyn, których praca została wstrzymana w związku z wypadkiem w pracy.
Wreszcie, pracodawca powołuje zespół powypadkowy. W jego skład wchodzi pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz społeczny inspektor pracy, przy czym przepisy przewidują w tym zakresie wyjątki:
- u pracodawcy, który - zgodnie z art. 237¹¹ § 1 Kodeksu Pracy - nie ma obowiązku tworzenia służby bezpieczeństwa i higieny pracy, w skład zespołu powypadkowego wchodzi pracodawca, specjalista spoza zakładu pracy lub pracownik, któremu pracodawca powierzył wykonywanie zadań służby BHP;
- u pracodawcy, u którego nie działa społeczna inspekcja pracy, w składzie zespołu powypadkowego powinien znaleźć się przedstawiciel pracowników, posiadający aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie BHP;
- jeżeli pracodawca nie może dopełnić obowiązku utworzenia zespołu powypadkowego w składzie dwuosobowym ze względu na małą liczbę zatrudnionych pracowników, okoliczności i przyczyny wypadku ustala pracodawca wraz ze specjalistą spoza zakładu pracy.
Ustalenia zespołu powypadkowego spisuje się w protokole powypadkowym maksymalnie w ciągu 14 dni od daty zgłoszenia wypadku przy pracy. Dokument ten jest potrzebny poszkodowanemu lub jego rodzinie w celu otrzymania odszkodowania. W razie niedotrzymania terminu zespół ma obowiązek podania w protokole przyczyny opóźnienia. W przypadku śmiertelnego, ciężkiego lub zbiorowego wypadku, pracodawca dostarcza protokół również inspektorowi pracy Państwowej Inspekcji Pracy.
Pracodawco, rekrutujesz pracowników? Opublikuj ogłoszenie o pracę w Pracuj.pl
Co powinno się znaleźć w raporcie z wypadku przy pracy?
Zespół powypadkowy ma za zadanie spisać swoje ustalenia w zakresie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy. W tym celu ma obowiązek:
- dokonać oględzin miejsca wypadku: zapoznać się z miejscem wypadku, sprawdzić stan techniczny maszyn, urządzeń ochronnych oraz warunków wykonywania pracy, które mogły doprowadzić do wypadku przy pracy;
- w razie potrzeby sfotografować albo zrobić szkic miejsca wypadku;
- wysłuchać poszkodowanego, pod warunkiem, że jego stan zdrowia to umożliwia;
- spisać zeznania świadków wypadku w pracy
- poprosić o opinię lekarza, a w razie potrzeby także innych specjalistów;
- zebrać dowody, które mają związek z wypadkiem;
- ustalić prawną kwalifikację wypadku – w myśl ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych;
- przeanalizować ryzyko zawodowe na danym stanowisku pracy i zarekomendować środki profilaktyczne, które zapobiegną przyszłym wypadkom przy pracy;
- zapoznać się z materiałami, zebranymi przez organy śledcze - jeśli zostaną one mu udostępnione;
- w sytuacji, gdy wypadek w pracy miał rozmiary katastrofy czy zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, obowiązują zalecenia zespołu specjalistów, powołanego przez właściwego ministra, wojewodę lub inny organ sprawujący nadzór określony w art. 23714 Kodeksu Pracy.
Warto pamiętać, że przy poważniejszym wypadku przy pracy wznowienie prac oraz ponowne uruchomienie maszyn wymaga uzyskania zezwolenia prokuratora oraz okręgowego inspektora pracy.
Podsumowanie
Wypadek przy pracy to każde zdarzenie w miejscu zatrudnienia, którego efektem jest uraz lub śmierć pracownika. Zgon może nastąpić natychmiast lub w ciągu pół roku. Aby spełnione zostały warunki wypadku przy pracy, pracownik musi ucierpieć w trakcie wykonywania swoich obowiązków, w drodze między siedzibą firmy a miejscem pracy albo w czasie pozostawania pracownika do dyspozycji pracodawcy. Okoliczności oraz przyczyny wypadku przy pracy ustala zespół powypadkowy, złożony z pracownika służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz okręgowego inspektora pracy. Jeśli firma nie posiada pracowników o takich kwalifikacjach, zastępuje ich pracownik o podobnych kwalifikacjach, pracodawca lub zatrudniony specjalista. Zespół ten sporządza protokół, opisujący przyczyny i okoliczności zdarzenia. Dokument ten zostaje przekazany poszkodowanemu nie później niż dwa tygodnie po dacie wypadku przy pracy.



