Ustawa o pracy zdalnej – praca zdalna a prawo pracy 2025

Chcesz nakazać pracę zdalną wybranym pracownikom? A może to jeden z Twoich podwładnych złożył wniosek o pracę zdalną i zastanawiasz się, czy musisz go zaakceptować? Sprawdź, co przepisy mówią o pracy zdalnej w 2025 roku.
  • Zasady wykonywania pracy zdalnej określa kodeks pracy.
  • W pewnych sytuacjach pracodawca może nakazać pracę zdalną.
  • Pracodawca jest zobowiązany do zezwolenia na pracę zdalną pracownikowi z grupy uprzywilejowanej.
  • Określonego rodzaju prac nie można wykonywać zdalnie.

Ile dni pracy zdalnej można wykonywać w roku 2025?

Jeszcze do niedawna praca zdalna była przywilejem, z którego mogli korzystać nieliczni pracownicy. Wszystko zmieniła światowa pandemia, która sparaliżowała właściwie wszystkie sfery naszego życia, w tym również tę zawodową. Praca zdalna z dnia na dzień stała się jedynym sposobem na kontynuację działalności w wielu branżach. W ostatnich latach pojawiły się nowe przepisy regulujące zasady pracy zdalnej. Oto jak wygląda praca zdalna w 2025 roku.

Jeśli rekrutujesz na role zdalne, zobacz znaczenie pracy zdalnej w procesie rekrutacji i jak dostosować narzędzia.

Jakie przepisy regulują pracę zdalną?

Początkowo zasady wykonywania pracy zdalnej regulował artykuł 3 Ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 2020 roku. Zezwalał on pracodawcy na polecenie wykonywania pracy poza jej stałym miejscem przez określony czas. Przepisy, o których mowa w art. 3 ustawy, znajdowały jednak zastosowanie wyłącznie w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego ogłoszonego w związku z pandemią COVID-19 oraz przez 3 miesiące po jego odwołaniu.

Pracę zdalną do kodeksu pracy na stałe wprowadziła ustawa o pracy zdalnej, czyli Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 roku o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta uchyliła jednocześnie dotychczasowe przepisy regulujące tzw. telepracę. Nowe przepisy obowiązują od 7 kwietnia 2023 roku.

Okazjonalna praca zdalna – komu przysługuje 24 dni pracy zdalnej?

Znowelizowany kodeks pracy wprowadza pojęcie okazjonalnej pracy zdalnej. Zgodnie z przepisami pracownicy mają prawo do pracy zdalnej w wymiarze 24 dni w danym roku kalendarzowym.  

Z prawa tego należy korzystać w uzasadnionych przypadkach. Chodzi tu o szczególne sytuacje, takie jak nagła potrzeba wyjazdu poza miejsce zamieszkania w sprawach osobistych czy konieczność ograniczonej czasowo opieki nad bliską osobą.

Pozwolenie na okazjonalną pracę zdalną jest udzielane na wniosek pracownika. Z inicjatywą okazjonalnej pracy zdalnej nie może natomiast występować pracodawca. Jako że rozwiązanie to ma szczególny charakter, nie znajdują tu zastosowania obowiązki pracodawcy, o których bliżej opowiemy w dalszej części tekstu. W przypadku okazjonalnej pracy zdalnej pracodawca nie jest zobligowany do zapewnienia pracownikowi zdalnemu niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej narzędzi ani do pokrycia niezbędnych kosztów związanych z jej wykonywaniem.

Warto zaznaczyć, że wymiar czasu pracy nie ma wpływu na wymiar okazjonalnej pracy zdalnej.  

Oznacza to, że prawo do 24 dni okazjonalnej pracy zdalnej mają nie tylko pracownicy zatrudnieni na pełny etat, lecz także ci, którzy pracują jedynie na część etatu. 

Czy pracownik może cały czas pracować zdalnie?

Artykuł 67(18) Kodeksu Pracy mówi o tym, że:

„Praca może być wykonywana całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania pracownika, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość (praca zdalna)”.

Oznacza to, że kodeks pracy zezwala zarówno na pracę hybrydową, jak i na pracę całkowicie zdalną, bez pojawiania się pracownika na terenie zakładu pracy.

Kwestię pracy zdalnej pracownik oraz pracodawca mogą ustalić w czasie zawierania umowy o pracę lub już w trakcie zatrudnienia.  

W drugim przypadku obie strony zachowują prawo do złożenia wniosku o powrót do pracy stacjonarnej. Po złożeniu wniosku strony powinny ustalić termin zakończenia wykonywania pracy zdalnej. Jeśli nie dojdą do porozumienia w tej kwestii, to zgodnie z prawem pracownik powróci do pełnienia obowiązków na terenie zakładu pracy po upływie 30 dni od złożenia wniosku, bez względu na to, kto był jego inicjatorem.

Szukasz nowych pracowników na zdalne stanowiska? Dodaj ogłoszenie na Pracuj.pl i dotrzyj do tysięcy kandydatów aktywnie poszukujących pracy!

Czy pracodawca może nakazać pracę zdalną?

Kodeks pracy umożliwia pracodawcy wydanie polecenia pracy zdalnej w dwóch przypadkach:

  • w okresie obowiązywania stanu nadzwyczajnego, stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego, a także w ciągu trzech miesięcy po ich odwołaniu,
  • w sytuacji, gdy z powodu działania siły wyższej czasowo niemożliwe staje się zapewnienie przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w dotychczasowym miejscu pracy pracownika.

W obu przypadkach pracodawca może wydać polecenie wykonywania pracy zdalnej pod warunkiem, że pracownik bezpośrednio przed jego wydaniem złoży oświadczenie (w postaci papierowej lub elektronicznej) o posiadaniu warunków lokalowych i technicznych do higienicznego wykonywania pracy zdalnej.

Czy pracodawca ma obowiązek zgodzić się na pracę zdalną?

Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do uwzględnienia wniosku pracownika o pracę zdalną, jeśli złoży go:

  • rodzic wychowujący dziecko do 4. roku życia,
  • pracownica w ciąży,
  • pracownik sprawujący opiekę nad innym członkiem najbliższej rodziny albo inną osobą, która pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym (posiadającymi orzeczenie o niepełnosprawności lub o znacznym stopniu niepełnosprawności),
  • rodzic dziecka, które posiada orzeczenie o niepełnosprawności,
  • rodzic dziecka, które posiada zaświadczenie o nieuleczalnej chorobie zagrażającej życiu lub o ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniu, które powstały w okresie prenatalnym albo podczas porodu,
  • rodzic dziecka, które posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.

Czy pracodawca może odmówić pracy zdalnej?

Pracodawca może nie uwzględnić wniosku pracownika o pracę zdalną stałą lub okazjonalną. Wniosek można odrzucić bez uzasadnienia.

W przypadku, gdy o pracę zdalną wnioskuje przedstawiciel jednej z uprzywilejowanych grup (np. rodzic dziecka, które nie ukończyło 4. roku życia), pracodawca może odrzucić jego wniosek jedynie w sytuacji, gdy wykonywanie pracy zdalnej jest niemożliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez danego pracownika.

Przyczynę odmowy pracy zdalnej należy wówczas przedstawić w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie 7 dni roboczych.

Pracodawca nie może zlecać w ramach pracy zdalnej prac:

  • szczególnie niebezpiecznych,
  • które mogłyby doprowadzić do przekroczenia dopuszczalnych norm czynników fizycznych dla pomieszczeń mieszkalnych,
  • z użyciem czynników chemicznych, stwarzających zagrożenie z punktu widzenia bezpieczeństwa i higieny pracy,
  • z wykorzystaniem szkodliwych czynników biologicznych, substancji radioaktywnych lub substancji o uciążliwym zapachu,
  • skutkujących intensywnymi zabrudzeniami.

Jakie są obowiązki pracodawcy wobec pracowników zdalnych?

W przypadku pracy zdalnej z polecenia pracodawcy należy pamiętać o obowiązkach zatrudniającego wobec podwładnego. Znowelizowany kodeks pracy zobowiązuje pracodawców do:

  • zapewnienia pracownikom zdalnym materiałów i narzędzi pracy, z uwzględnieniem urządzeń technicznych niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej (np. laptop, drukarka, klawiatura),
  • zapewnienia pracownikom wykonującym pracę zdalną konfiguracji oraz konserwacji narzędzi pracy, włączając w to urządzenia techniczne niezbędne do wykonywania pracy zdalnej (innym rozwiązaniem jest pokrycie kosztów konfiguracji i konserwacji narzędzi pracy),
  • pokrycia kosztów energii elektrycznej oraz usług telekomunikacyjnych niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej (np. telefon służbowy, ryczałt za zużycie prądu),
  • zapewnienia pracownikom zdalnym pomocy technicznej oraz niezbędnych szkoleń.

Przed rozpoczęciem pracy zdalnej dany pracownik powinien złożyć oświadczenie (w postaci papierowej lub elektronicznej), w którym potwierdzi, że:

  • zapoznał się z przedstawioną przez pracodawcę oceną ryzyka zawodowego,
  • zapoznał się z informacjami na temat zasad wykonywania pracy zdalnej,
  • zobowiązuje się do przestrzegania wymogów w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy zdalnej.
  • Pracodawcy powinni pamiętać, że obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy dotyczy również pracowników wykonujących pracę zdalną. Przed wydaniem polecenia pracy zdalnej pracowników warto ponadto przeszkolić w zakresie bezpieczeństwa i ochrony informacji oraz procedur ochrony danych osobowych.

Jak pracodawca kontroluje pracę zdalną?

Kodeks pracy zezwala pracodawcy na przeprowadzenie kontroli:

  • wykonywania pracy zdalnej przez swoich pracowników,
  • przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy,
  • przestrzegania wymogów w zakresie bezpieczeństwa i ochrony informacji (np. procedur ochrony danych osobowych).

Kontrolę każdorazowo należy przeprowadzać w porozumieniu z pracownikiem, w miejscu wykonywania pracy zdalnej, w godzinach pracy pracownika. Kontrola w żaden sposób nie może naruszać prywatności innych osób, jak i samego pracownika.

Ustawa o pracy zdalnej – podsumowanie

Od 2023 roku kwestie dotyczące pracy zdalnej reguluje kodeks pracy. Każdy pracownik ma prawo do 24 dni pracy zdalnej w roku kalendarzowym. Pracodawca może odrzucić wniosek o pracę zdalną bez podania przyczyny, chyba że złożył go pracownik należący do grupy uprzywilejowanej. Kodeks pracy określa obowiązki pracodawcy względem pracownika wykonującego pracę zdalną. Pracodawca może skontrolować pracę zdalną w porozumieniu z pracownikiem.

AUTOR ARTYKUŁU
Zespół Pracuj.pl dla Firm
OPUBLIKOWANO
10 września 2025
KATEGORIE
Zatrudnienie
PODKATEGORIE
Prawo pracy
UDOSTĘPNIJ
Szukasz pracownika?
Sprawdź ofertę dla firm na Pracuj.pl!
Sprawdź

 

Więcej z tej kategorii