Praca przy komputerze a nowe przepisy BHP

Pracodawca, który zatrudnia pracowników na stanowisku związanym z obsługą monitora ekranowego, musi przestrzegać przepisów BHP, by zapewnić pracownikom właściwe warunki pracy i uniknąć roszczeń z ich strony. Dowiedz się, jakie wymagania powinno spełniać stanowisko pracy, którego wyposażeniem podstawowym jest komputer.
  • Każde stanowisko pracy wyposażone w monitor ekranowy powinno spełniać wymogi BHP.
  • Pracodawca w stosunku do osób pracujących przy komputerze ma obowiązek zapewnienia profilaktycznej opieki zdrowotnej.
  • W określonych sytuacjach pracownikom pracującym przy komputerze należy zapewnić dodatkową przerwę w pracy.
  • Wdrażanie zasad ergonomii w pracy zależy nie tylko od pracodawcy, ale i od pracownika.

Jakie zasady BHP obowiązują przy pracy przy komputerze?

Zasady bezpieczeństwa pracy przy komputerze obejmują wytyczne w zakresie odpowiedniego rozmieszczenia elementów na stanowisku pracy, ustawienia fotela oraz biurka, odległości ekranu monitora od oczu pracownika oraz właściwego oświetlenia miejsca pracy.

Szukasz kandydatów do pracy na stanowisku biurowym? O sukcesie procesu rekrutacyjnego może przesądzić wybór właściwych stron, na których opublikujesz ofertę. Zwiększ szanse na to, by trafiła do najlepszych kandydatów – zamieść ogłoszenie na stronie Pracuj.pl już za 1 zł!

Jakie regulacje prawne dotyczące BHP obowiązują przy pracy przy komputerze w Polsce?

Do podstawowych regulacji prawnych, które znajdują zastosowanie w przypadku pracy przy komputerze, należą:

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe,
  • Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 18 października 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (stanowiące nowelizację ww. rozporządzenia, której celem było dostosowanie regulacji do zmian technologicznych, które zaszły w ciągu 25 lat od publikacji pierwotnego aktu prawnego),
  • kodeks pracy.

Czy istnieją normy dotyczące ustawienia stanowiska pracy przy komputerze?

Podstawowe zasady pracy przy komputerze dotyczące ustawień stanowiska pracy, który zgodnie z prawem musi wdrożyć pracodawca, są następujące:

  • Elementy wyposażenia stanowiska pracy muszą być rozmieszczone w taki sposób, by w trakcie wykonywania obowiązków zawodowych nie powodowały nadmiernego obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego ani narządu wzroku.
  • Wszystkie elementy wyposażenia stanowiska pracy (np. klawiatura, mysz, telefon, foldery z dokumentami) powinny znajdować się w zasięgu ręki pracownika, by nie wymuszały zmiany pozycji ciała.
  • W przypadku, gdy na danym stanowisku pracy przez przynajmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy istnieje konieczność korzystania z systemów przenośnych (np. laptop), stanowisko pracy należy wyposażyć w stacjonarny monitor ekranowy (lub specjalną podstawkę umożliwiającą właściwe ustawienie ekranu), zewnętrzną klawiaturę oraz mysz.
  • Ustawienia monitora ekranowego muszą umożliwiać pochylenie ekranu.

Czy BHP pracy przy komputerze obejmuje również ustawienie fotela i biurka?

Zgodnie z przepisami w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, fotel przeznaczony do pracy przy komputerze powinien spełniać określone wymagania:

  • krzesło lub fotel musi mieć co najmniej pięciopodporową podstawę z kółkami, która zapewnia odpowiednią stabilność podczas pracy,
  • fotel musi umożliwiać regulację wysokości oraz kąta pochylenia oparcia,
  • wymiary siedziska mają umożliwiać przyjęcie wygodnej pozycji ciała oraz zapewniać swobodę ruchów,
  • pracownik musi mieć możliwość pełnego obrotu wokół osi pionowej,
  • fotel musi być wyposażony w regulowane podłokietniki,
  • profil siedziska oraz oparcia powinien być dopasowany do naturalnego wygięcia kręgosłupa,
  • na życzenie pracownika pracodawca musi wyposażyć stanowisko pracy w podnóżek.

Zasady określone w przepisach dotyczących bezpieczeństwa pracy przy komputerze dotyczące biurka lub stołu są następujące:

  • biurko powinno być skonstruowane w taki sposób, by umożliwiało ergonomiczne rozstawienie akcesoriów niezbędnych do pracy,
  • powierzchnia blatu powinna być na tyle duża, by umożliwiała swobodne posługiwanie się każdym z elementów obsługiwanych ręcznie,
  • rozmiar biurka musi umożliwiać ustawienie klawiatury w takiej odległości od krawędzi blatu, by pracownik mógł oprzeć o blat przedramiona (pomiędzy ramieniem i przedramieniem zachowany musi być co najmniej kąt prosty),
  • przestrzeń pod biurkiem powinna być pusta,
  • powierzchnia blatu powinna być matowa,
  • wysokość stołu powinna umożliwiać przyjęcie wygodnej pozycji ciała oraz zapewnić właściwy kąt obserwacji ekranu monitora,
  • kolana pracownika siedzącego przy komputerze nie mogą dotykać blatu.

Czy pracodawca musi zapewnić odpowiednią odległość ekranu od oczu pracownika?

Odległość pomiędzy twarzą pracownika a ekranem monitora powinna mieścić się w przedziale 40-75 centymetrów. Stanowisko pracy powinno być ponadto wyposażone w monitor ekranowy lub podstawkę zapewniającą ustawienie ekranu na wysokości oczu pracownika (górna krawędź). 

Jakie wymagania BHP dotyczące oświetlenia obowiązują przy pracy przy komputerze?

Zgodnie z przepisami oświetlenie stanowiska pracy wyposażonego w monitor ekranowy musi być komfortowe dla oczu pracownika. Pracodawca powinien zapewnić pracownikom źródło światła sztucznego (np. lampka biurkowa) o natężeniu nie mniejszym niż 500 luksów. Ustawienia źródeł światła oraz monitorów ekranowych powinny ponadto ograniczać odbicia światła oraz olśnienie.

Jakie są najczęstsze zagrożenia zdrowotne przy pracy z komputerem?

Głównym zagrożeniem dla zdrowia wynikającym z wielogodzinnej pracy przy komputerze są obciążenia oczu oraz kręgosłupa. Osoby zatrudnione na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe mogą skarżyć się na pieczenie lub łzawienie oczu oraz obserwować pogarszającą się ostrość widzenia, a nawet zwiotczenie mięśni gałki ocznej. Inne dolegliwości będące skutkami pracy przy komputerze obejmują:

  • bóle głowy,
  • ból pleców oraz szyi wywołany przyjmowaniem nieprawidłowej pozycji,
  • zespół cieśni nadgarstka,
  • obciążenia psychiczne wywołane przez stres,
  • trudności z koncentracją.

Jakie środki ochrony zdrowia są zalecane przy długotrwałej pracy przy komputerze?

Firmy powinny przeprowadzać cykliczną ocenę warunków pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe .

Pracodawca ma obowiązek poinformować pracowników o rezultatach oceny, a także o kwestiach dotyczących ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa i higieny pracy.

Kolejnym obowiązkiem pracodawcy jest stosowanie profilaktycznej opieki zdrowotnej. Pracownicy powinni być kierowani na badania profilaktyczne obejmujące badanie wzroku. W przypadku, gdy wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach działań profilaktycznych wykażą potrzebę stosowania okularów korekcyjnych podczas pracy przy komputerze, pracodawca powinien pokryć koszty ich wyrobienia.

Co do zasady, za okulary korygujące pracodawca płaci jedynie w przypadku, gdy badanie okulistyczne zostanie potwierdzone zaświadczeniem lekarza medycyny pracy.

Jakie przerwy w pracy przysługują, gdy pracuje się przy komputerze?

Zgodnie z przepisami BHP obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie pracownikom pracującym przy komputerze przynajmniej 5 minut przerwy po każdej godzinie pracy.

Dodatkowa przerwa w pracy nie należy się jednak pracownikom w sytuacji, gdy zostaną spełnione następujące warunki:

  • w czasie pracy monitor ekranowy jest wykorzystywany przez mniej niż połowę dobowego wymiaru godzin pracy,
  • pracodawca zapewnia pracownikowi możliwość zmiany rodzaju pracy (naprzemienne wykonywanie pracy przy komputerze oraz pracy niewymagającej obsługi monitora ekranowego), przy nieprzekraczaniu godziny nieprzerwanej pracy z monitorem ekranowym.

Jakie są zasady dotyczące ergonomii przy pracy przy komputerze?

Obowiązkiem pracodawcy jest zadbanie o to, by stanowisko pracy spełniało wymogi BHP, ale kwestie dotyczące ergonomii w dużej mierze zależą również od samego pracownika. 

Fotel, biurko oraz monitor ekranowy należy bowiem dostosować do indywidualnych potrzeb danej osoby.

Każdy pracownik powinien zwracać uwagę na następujące aspekty:

  • wysokość siedziska należy dopasować w taki sposób, by kolana były zgięte pod kątem 90 stopni,
  • siedzisko powinno znajdować się w odległości ok. 25 cm od blatu biurka, by w czasie pracy nogi pracownika nie dotykały blatu,
  • ręce do wysokości łokci pracownika w czasie pracy powinny spoczywać na blacie,
  • staw łokciowy w czasie pracy powinien być zgięty pod kątem 90 stopni,
  • monitor ekranowy powinien być odchylony w sposób, który eliminuje odbicia światła.

Pracownik powinien ponadto zachowywać prawidłową pozycję ciała (proste plecy, unikanie pochylania się i garbienia) oraz pamiętać o mruganiu z częstotliwością 3-5 sekund.

Warto uzupełnić wątek o poradnik Kadromierza: praca przy komputerze przerwy i limity.

Jakie ćwiczenia można wykonywać w przerwach od pracy przy komputerze?

Podczas pięciominutowej przerwy przysługującej po każdej godzinie nieprzerywalnej pracy warto wstać od biurka, by wykonać kilka prostych ćwiczeń, mających na celu pobudzenie krążenia i rozluźnienie mięśni. Do ćwiczeń, które bez trudu można wykonać w biurze, należą:

  • marsz w miejscu,
  • obroty szyją,
  • krążenie ramion,
  • potrząsanie nadgarstkami,
  • rozciąganie nadgarstków,
  • głębokie wdechy i powolne wydechy,
  • krążenie bioder,
  • masaż skroni.

Podsumowanie

W przypadku stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe obowiązują regulacje BHP w zakresie ustawień stanowiska pracy, akcesoriów biurowych oraz oświetlenia. Do podstawowych zagrożeń zdrowotnych wynikających z pracy przy komputerze należą obciążenia kręgosłupa oraz narządu wzroku. Pracodawca jest zobowiązany zapewnić osobom pracującym przy komputerze 5-minutową przerwę w pracy po każdej godzinie nieprzerywalnej pracy. Pracownik powinien zadbać o przyjmowanie pozycji zgodnej z zasadami ergonomii.

FAQ

Co regulują przepisy BHP w zakresie pracy przy komputerze?

Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie pracy przy komputerze obejmują zasady właściwego rozmieszczenia elementów tworzących stanowisko pracy i ustawienia krzesła biurowego oraz stołu pracownika, dobór właściwego oświetlenia oraz wytyczne dotyczące odległości monitora ekranowego od oczu pracownika.

Kiedy pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom pracującym przy komputerze dodatkowe monitory ekranowe, klawiatury oraz myszy?

Obowiązek zapewnienia dodatkowych monitorów ekranowych oraz pozostałych akcesoriów zachodzi w sytuacji, gdy na danym stanowisku pracy przez przynajmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy istnieje konieczność korzystania z systemów przenośnych, takich jak laptopy.

Kiedy zachodzi konieczność zapewnienia okularów korekcyjnych pracownikom?

Pracodawca pokrywa koszt okularów korekcyjnych w przypadku, gdy badanie okulistyczne przeprowadzone w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykaże, że dany pracownik musi nosić okulary w trakcie pracy z komputerem. Podstawą do pokrycia kosztów wyrobienia okularów jest przedstawienie przez pracownika odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego.

Czy każdy pracownik pracujący na komputerze ma prawo do dodatkowej przerwy po każdej godzinie pracy?

Pracodawca jest zwolniony z obowiązku zapewniania dodatkowej przerwy 5-minutowej po każdej godzinie pracy, jeżeli praca przy komputerze zajmuje mniej niż połowę dobowego wymiaru czasu pracy, a także w sytuacji, gdy pracownik łączy pracę przy komputerze z innym rodzajem pracy (przy nieprzekraczaniu godziny nieprzerwanej pracy z monitorem ekranowym).

Jak powinna wyglądać przerwa od pracy przy obsłudze monitora ekranowego?

W czasie pięciominutowej przerwy od pracy przy obsłudze monitora ekranowego, która przysługuje co godzinę, pracownik ze względów zdrowotnych powinien wstać i wykonać kilka ćwiczeń w celu rozluźnienia mięśni i pobudzenia układu krążenia. Ćwiczenia nie muszą być skomplikowane. Dobroczynnie mogą zadziałać m.in.: marsz w miejscu, krążenia ramion czy potrząsanie nadgarstkami.

AUTOR ARTYKUŁU
Zespół Pracuj.pl dla Firm
OPUBLIKOWANO
29 grudnia 2025
KATEGORIE
Zatrudnienie
PODKATEGORIE
BHP
UDOSTĘPNIJ
Szukasz pracownika?
Sprawdź ofertę dla firm na Pracuj.pl!
Sprawdź

 

Więcej z tej kategorii

Masz pytania?

Jesteśmy do Twojej dyspozycji na każdym etapie publikacji. Pracujemy od poniedziałku do piątku w godzinach: 9:00-17:00.